ΨΩΜΙΑ

Απαλό (Ανάφη)

Κριθαρίσιο ψωμί, μαλακής υφής, σκούρου, κίτρινου χρώματος

Ζυμώνεται και παρασκευάζεται όπως το κοινό ψωμί.

Όλες οι χρήσεις του ψωμιού.

Το προϊόν αυτό, είναι γνωστό από το Β’ μ.Χ. αιώνα από τον Αθήναιο,στο έργο του «Δειπνοσοφισταί». Κατά το μεσαίωνα, σύμφωνα με τον Φ. Κουκουλέ, οι άρτοι διακρίνονται σε «μαλακούς»ή «απαλούς» και σε διπυρίτες. Παρασκευάζεται συχνά και από όλα σχεδόν τα νοικοκυριά των Κυκλάδων, κυρίως δε της

Ανάφης. Σήμερα «απαλό» στα νησιά των Κυκλάδων λέγεται το κριθαρένιο ψωμί σε αντίθεση προς τον διπυρίτη (παξιμάδι).

Εφτάζυμο (Κρήτη)

eftazymo kritis

  • ½ κιλό ρεβίθια
  • ½ χούφτα αλάτι περίπου
  • λίγη μαστίχα ή κανελλογαρύφαλλα
  • λίγη δάφνη
  • 2 κιλά νερό περίπου
  • αλεύρι σιταρένιο

Αλέθετε τα ρεβίθια, τα κοσκινίζετε και βγάζετε το αλεύρι. Με αυτό φτιάχνετε το προζύμι (τον λεγόμενο κουνενό) σε πήλινη κατσαρόλα ως εξής: Σε νερό που βράζει βάζετε να βράσει η δάφνη. Σε πήλινη κατσαρόλα ρίχνετε το καυτό δαφνόνερο και δύο χούφτες αλεύρι ρεβιθιού και ανακατεύετε με ξύλινο κουτάλι. Τα τυλίγετε με μάλλινο πανί και το τοποθετείτε σε ζεστό μέρος (τζάκι, καλοριφέρ, κ.λ.π.). Σε μισή έως μία ώρα αν ο κουνενός πετύχει παρουσιάζει φυσαλίδες. Αν δεν παρουσιάζει φυσαλίδες δεν έχει πετύχει και φτιάχνετε δεύτερο κουνενό, χωρίς να πετάξετε τον προηγούμενο. Αν δεν πετύχει και δεύτερη φορά μπορείτε να επιχειρήσετε και τρίτη. Αν τελικά δεν πετύχετε και την τρίτη μπορείτε να σταματήσετε.

 

Όταν πετύχει ο κουνενός μαζεύετε τον αφρό που είναι στο πάνω μέρος και φτιάχνετε το προζύμι με αλεύρι και καυτό νερό. Το ζυμώνετε γρήγορα – γρήγορα και μπορείτε να ρίξετε και τον κουνενό που δεν έχει πετύχει. Στο ζυμάρι μέσα προσθέτετε την ζάχαρη, τα κανελλογαρύφαλλα, το πιπέρι και άλλα μυρωδικά αν θέλετε. Ανάβετε το φούρνο, πλάθετε το εφτάζυμο και περιμένετε να ανέβει. Αν έχει πετύχει, ανεβαίνει αμέσως.
Μετά, το ψήνετε στο φούρνο. Αν πρόκειται για παξιμάδι το κόβετε σε μικρά κομμάτια (ντάκους).

Ζαφορά (Σαντορίνη)

zafora santorini
Υλικά
2 φλιτζάνια σκληρό – κίτρινο αλεύρι
¾ φλιτζανιού νερό με στίγματα
½ κουταλάκι ξερή μαγιά
1 κουταλιά ελαιόλαδο
½ κουταλάκι ζάχαρη
1 κουταλάκι αλάτι

 

Είναι ψωμί με ιδιαίτερο άρωμα, στρογγυλού σχήματος, κίτρινου χρώματος και γλυκιάς γεύσης

Τα υλικά παρασκευής του είναι αλεύρι λευκό, αλάτι, νερό, μαγιά και μικρή ποσότητα ζαφοράς (κρόκου) η οποία δίνει την ιδιαίτερη γεύση και χρώμα.

Τα υλικά παρασκευής του είναι αλεύρι λευκό, αλάτι, νερό, μαγιά και μικρή ποσότητα ζαφοράς (κρόκου).

Η ζαφορά παρασκευάζεται παραδοσιακά στη Σαντορίνη, από τα αρτοποιεία και τα νοικοκυριά, κυρίως κατά τη διάρκεια σημαντικών εορτών (Χριστούγεννα, Πάσχα, Απόκριες, κα.). Δεν υπάρχει ιστορικό υλικό που να μαρτυρεί την πρώτη παρασκευή αυτού του ψωμιού στη Σαντορίνη

Κιτρόψωμο (Νάξος)

 Είναι ψωμί στρογγυλού σχήματος, κίτρινου χρώματος και ιδιάζουσας γεύσης. Το άρωμα του είναι έντονο. Τα υλικά παρασκευής του είναι αλεύρι, νερό, μαγιά, λίγη ζάχαρη, χυμός και ξύσμα κίτρου το οποίο προσδίδει στοψωμί ιδιαίτερη γεύση και άρωμα

 Καταναλώνεται κυρίως τις ‘’καλές μέρες’’, δηλαδή όπως λέγονται οι γιορτές αυτές στη Νάξο.

 Παραδοσιακό προϊόν της Νάξου. Σήμερα παράγεται σε μικρές ποσότητες, κυρίως από τα νοικοκυριά

Κλεφτόψωμο (Λήμνος)

 

kleftopsomo

Παραδοσιακό ψωμί της Λήμνου που φτιάχνει η μάνα της νύφης 2-3 μέρες πριν από το γάμο!

Τι έχουμε:600γραμ. αλεύρι, άσπρο 15γραμ. μαγιά, φρέσκια 1 κουταλάκι αλάτι

1 κουταλάκι ζάχαρη 1/2 φλιτζ. νερό, χλιαρό νερό ζεστό λάδι ελιάς μελί για το άλειμμα
ζάχαρη άχνη για το πασπάλισμα

 

Τι κάνουμε:Σε ένα μικρό μπολ ρίχνουμε το χλιαρό νερό και διαλύουμε τη μαγιά. Σε ένα μεγάλο μπολ κοσκινίζουμε το αλεύρι, προσθέτουμε το αλάτι και τη ζάχαρη, ανοίγουμε μια λακκουβίτσα στη μέση και ρίχνουμε τη διαλυμένη μαγιά.Ανακατεύουμε τα υλικά, προσθέτοντας σίγα σιγά ζεστό νερό (όχι καυτό), έως ότου η ζύμη γίνε πολύ μαλακή, αλλά όχι αραιή. Συνεχίζουμε να ζυμώνουμε, έως ότου η ζύμη σφίξει λίγο και γίνε ελαστική. Αλείφουμε τα χέρια μας με λάδι και ζυμώνουμε τη ζύμη πολύ καλά, ώστε να λαδωθεί παντού. Στη συνέχεια, πλάθουμε τη ζύμη σε φραντζολάκι και το βάζουμε σε ένα ταψί λαδωμένο και ζεστό.Σκεπάζουμε το ταψί με μια βαμβακερή πετσέτα και αφήνουμε το φραντζολάκι να φουσκώσει.Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 180ο C.Όταν φουσκώσει το φραντζολάκι, το χαράσσουμε απαλά με ένα κοφτερό μαχαίρι και το πασπαλίζουμε με λίγο αλεύρι.Ψήνουμε στον προθερμασμένο φούρνο για περίπου 50 λεπτά.Μόλις ψηθεί, το βγάζουμε από τον φούρνο, το αλείφουμε με μέλι αραιωμένο σε νερό, το πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχνη και σερβίρουμε.
Σημείωση: Για να δούμε εάν τo ψωμί έχει φουσκώσει και είναι έτοιμο για ψήσιμο, το πατάμε ελαφρά με το δάχτυλο μας και αν επανέλθει, το βάζουμε να ψηθεί.

 

Λαζαράκια (Τήνος)

lazarakia tinoy

Υλικά συνταγής

  • αλεύρι για όλες τις χρήσεις: 1 κιλό
  • μαγιά στιγμής: 1 φακελάκι
  • ζάχαρη: 150 γρ.
  • γάλα: 1 φλιτζάνι του τσαγιού, ζεστό
  • κανέλα σκόνη: 1 κουταλάκι του γλυκού
  • αλάτι: 1 κουταλάκι του γλυκού
  • γλυκάνισο σκόνη: λίγο
  • νερό χλιαρό: 2 φλιτζάνια του τσαγιού (περίπου)
  • ελαιόλαδο: 3-4 κουταλιές της σούπας
  • αυγά κόκκινα
 

Εκτέλεση συνταγής

  1. Ετοιμάζετε το προζύμι από το προηγούμενο βράδυ, διαλύοντας τη μαγιά σε λίγο χλιαρό νερό και το ανακατεύετε με 1 ½ φλιτζάνι αλεύρι. Το αφήνετε σκεπασμένο. Κοσκινίζετε το αλεύρι και το βάζετε σε μία λεκάνη.
  2. Κάνετε μία λακκούβα στη μέση και ρίχνετε όλα τα υλικά μαζί με το προζύμι. Ζυμώνετε έως ότου γίνει η ζύμη μαλακή και αφράτη που να μην κολλάει στα χέρια σας.
  3. Παίρνετε μικρά κομμάτια ζύμης και τα πλάθετε σε σχήμα χοντρού κορδονιού. Βάζετε ένα κόκκινο αυγό στο κέντρο και διπλώνετε τα δύο άκρα του κορδονιού, στρίβοντάς τα μεταξύ τους για να πάρουν το σχήμα που βλέπετε στη φωτογραφία. Πασπαλίζετε με λίγο σουσάμι και αφήνετε να φουσκώσουν. Ψήνετε στους 200° C για 20’ περίπου.

Ψωμένια ανθρωπάκια

Γίνονταν του Λαζάρου και προορίζονταν για τα παιδιά

 icookgreek.com

Σκίζες (Μήλος)

 Υλικά παρασκευής (ποσότητες):

Φέτες χωριάτικου ψωμιού, ελαιόλαδο, ντοματοζούμι

Τρόπος παρασκευής

Ψήνονται οι φέτες του ψωμιού στα κάρβουνα αλείφονται με ελαιόλαδοκαι στη συνέχεια με ντοματοζούμι.

Πως «ψήνεται» το ντοματοζούμι

Στην Μήλο το ντοματοζούμι γίνεται με ντόπια ντοματάκια τα οποία είναι άνυδρα. Κόβονται τα ντοματάκια σε κομμάτια,αλατίζονται αφήνονται μέσα σε σκεύος μέχρι την άλλη μέρα.

Την άλλη μέρα περνιούνται τα ντοματάκια από μύλο και σουρώνονται ώστε να μείνει έναν πολτός. Αλατίζεται πολτός αρκετά ώστε να μπορεί να διατηρηθεί. Τοποθετείται σε ένα μπολ και μένει στον ήλιο. Κάθε τόσο πρέπει να ανακατεύεται μέχρι να εξατμισθούν τα υγρά του και να «ψηθεί». Το ντοματοζούμι θα έχει γίνει όταν ο πολτός δεν θα πέφτει από το κουτάλι.

Εκτός από τις σκίζες χρησιμοποιείται και στα φαγητά

Τηγανόψωμο (Κάρυστος Εύβοιας)

thganopswmokarystou

Υλικά-Ζύμη

1/2 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις περίπου
1 φακελάκι μαγιά
Λίγο λάδι και λίγο χλιαρό νερό

Εκτέλεση

Ζυμώνουμε τη ζύμη, ανοίγουμε φύλλο χονδρουλό, το κόβουμε με ένα πιάτο στρογγυλή πίτα και το αλείφουμε με μυζήθρα βαρελίσια.

Κόβουμε με τον ίδιο τρόπο άλλη μία πίτα και σκεπάζουμε με μυζήθρα, βρέχουμε τις άκρες να κολλήσουν, τις πατάμε με πιρούνι και σιγοτηγανίζουμε σε καυτό λάδι. Με τον ίδιο τρόπο φτιάχνουμε όλα τα τηγανόψωμα.

Πηγή: http://www.southevia.gr