Δετός (αποκριάτικος)

Μικτός αποκριάτικος χορός του τύπου «στα τρία», ο οποίος χορεύεται στα νότια χωριά της Χίου,με μικρές παραλλαγές.Χορεύονταν κυρίως τις απόκριες,τραγουδιστά, οπού ένας άρχιζε το τραγούδι και επαναλάμβαναν οι άλλοι. Το σχήμα του χορού είναι ο ανοιχτός κύκλος και η λαβή σταυρωτά με τα χέρια σταυρωτά,πιασμένα από τις παλάμες χιαστί. Χαρακτηριστικός στίχος: άρχισε γλώσσα μ’άρχισε, τραγούδια να αραδιάζεις, και την καλή παρέα μου, να τη διασκεδάζεις…

Πυργούσικος

Χορεύεται, κανονικά, από δύο άντρες και μία γυναίκα. Η θέση της ντάμας είναι στην μέση. Ο πρώτος χορευτής κρατά την γυναίκα με μαντήλι από το δεξί της χέρι και ο άλλος αγκαζέ από το αριστερό. Τα βήματα του είναι πηδηχτά και εναλλάσσονται στο δεξί και αριστερό πόδι, και κατευθύνονται προς τα εμπρός, πίσω πλάγια και δεξιά.Εντυπωσιακές είναι η ύψωση του ελεύθερου (δεξιού) χεριού του πρώτου χορευτή σε πλάγια προς τα δεξιά ή ελαφρά προς τα εμπρός θέση και το λίκνισμα της παλάμης στο χορευτικό ρυθμό. Μια άλλη φιγούρα είναι ο σχηματισμός κύκλου και τα γρήγορα και πηδηχτά ημικαθίσματα των χορευτών όχι όμως και της χορεύτριας, η οποία παραμένει όρθια. Οι δύο χορευτές ανταλλάσσουν θέσεις, αλλά και κατά την διάρκεια ενός και του ίδιου χορού αντικαθίστανται από άλλους χορευτές η γυναίκα όμως παραμένει στην πίστα μέχρι το τέλος του χορού, μέχρι δηλαδή τη στιγμή που θα κάνουν τα όργανα διάλειμμα, για να παίξουν τον επόμενο χορό. Ο Αυστριακός εθνολόγος, όπως γράφουμε σε προηγούμενες σελίδες, βασιζόμενος στην παραμονή της γυναίκας στην πίστα και στην αντικατάσταση των αντρών, υποστήριξε την άποψη ότι ο πυργούσικος συμβολίζει ένα καθεστώς γυναικοκρατίας.

Μια άλλη ερμηνεία, που έχει δοθεί από άλλους, είναι ότι ο πυργούσικος απεικονίζει το πολύ συνηθισμένο φαινόμενο της απαγωγής των γυναικών. Ο πρώτος χορευτής είναι ο απαγωγέας-γαμπρός και ο δεύτερος ο φίλος του που του προσφέρει βοήθεια. Πέρα από κάθε ανάλυση και ερμηνεία ο πυργούσικος είναι ένας χορός που εκφράζει τη λεβεντιά και τη χάρη, το δυναμισμό και το σφρίγος του λαού που τον δημιούργησε και τον χορεύει.

Σχετικά είναι τα όσα αναφέρει ο λογοτέχνης Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος σε επιφυλλίδα του με τίτλο 'Το Πυργί - Μια πολιτεία του παλιού καιρού, που δημοσιεύθηκε στις 28 Απριλίου 1957 στην εφημερίδα 'Ελευθερία': 'Έτσι απόμεινε το Πυργί να θυμίζει περισσότερο από κάθε άλλο χωριό σ' εκείνη την περιοχή, τον καιρό που έχει πεθάνει. Οι Πυργούσηδες ή Πυργούσοι είναι ένας πολύ ζωντανός λαός. Μονοκόμματοι, δουλευτάδες, ακαταπόνητοι, πεισματάρηδες με πάθη σφοδρά. Τέτοιος είναι ο χορός τους, ο φημισμένος 'πυργούσικος'. Διατηρούν με προσήλωση, που μας φαίνεται περίπου ακατανόητη, την τοπική τους ντυμασιά, που σα να κατεβαίνει από τους βυζαντινούς αιώνες, και τον αρχέγονο ρυθμό τους, που πολλοί τον θεωρούν, ατεκμηρίωτα όμως, απόγονο του αρχαίου Πυρρίχιου. Τον χορεύουν τρεις τρεις: μια γυναίκα στη μέση, ένας άντρας από τη μια μεριά, άλλος από την άλλη. Αρχίζει σιγά σιγά, για να δυναμώσει σε λίγο, για να γίνει σωστή παραφροσύνη αργότερα. Οι άντρες κουράζονται, η γυναίκα τους αλλάζει... Θέλησαν να μου δείξουν κι εμένα. Κι έφεραν την γκάιδα και το ταμπούρλο - ήταν ένας γέρος με κάτασπρα μαλλιά, με κάτασπρα γένια (αλήθεια, τώρα θυμούμαι, αυτός είχε τα γαλανά μάτια του βόρειου τύπου), που έπαιζε την γκάιδα, κι ένα μονολιθικό αγόρι που χτυπούσε το ταμπούρλο. Ο ρυθμός ήταν μονότονος, ολοένα ο ίδιος. Οι χορευτές δεν κουνούσαν καθόλου το κορμί, μόνο τα πόδια. Στην αρχή τον παρακολουθούσα σαν κάτι έξω από μένα. Ύστερα ένιωσα το ρυθμό να με συνεπαίρνει.

Από το βιβλίο "Ένα ΚΕΙΜΗΛΙΟ-Το ΠΥΡΓΙ της ΧΙΟΥ" του Συλλόγου Πυργούσων Αττικής.

Συρτός

 Λαογραφικός Όμιλος Βάρης Σεμέλη στο φεστιβάλ της Χορείας στο πέτρινο θέατρο Αργυρούπολης στις 29-6-12

 

 

 

 

 

Τρίπατος ή Νενιτούτσικος

O Nενητούσικος ή Τρίπατος διηγείται την ιστορία μιας δωδεκάχρονης αρχοντοπούλας από τα Nένητα που την έκλεψε ένας πειρατής. Oι χωριανοί της προσπάθησαν να την πάρουν πίσω, και έτσι οργάνωσαν μια επίθεση εναντίον των πειρατών. H επίθεση ήταν νικηφόρα για τους χωριανούς αλλά η κοπέλα αρνήθηκε να τους ακολουθήσει γιατί εν τω μεταξύ είχε ερωτευτεί τον πειρατή.


Όμως μετά από λίγο καιρό σε ένα ρισάλτο, ο πειρατής, σκοτώθηκε και οι σύντροφοί του γύρισαν στο νησί για να αφήσουν την κοπέλα. Tην αποβίβασαν στην παραλία της Bοκαριάς κοντά στα Nένητα. Eκείνη όμως ντρεπόταν να γυρίσει στο χωριό, αφού τότε δεν είχε ακολουθήσει τους χωριανούς της. Έτσι έκανε δισταχτικά δυο βήματα μπροστά και ένα πίσω... Aυτός είναι ο τρίπατος ή νενητούσικος χορός.

Mε τον Τρίπατο λοιπόν αρχίζουν πάντα το γλέντι τους οι Nενητούσοι. Και τον χορεύουν με σοβαρότητα και σεβασμό όπως κάνει κανείς το σταυρό του πριν ξεκινήσει μια σοβαρή και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον δουλειά. Δεν τον χορεύουν ποτέ ενδιάμεσα στο γλέντι. Αν η ορχήστρα παίξει το σκοπό του τρίπατου, οι Nενητούσοι τον χορεύουν σαν απλό συρτό. Μόνο αν θέλουν να τιμήσουν κάποιο πρόσωπο ζητούν από την ορχήστρα να παίξει τον Τρίπατο για να χορέψει το πρόσωπο που θέλουν να τιμήσουν.
 
Τρία τραγούδια ένας χορός:Tο πρώτο τραγούδι {Ωραία που 'ναι την αυγή όταν γλυκοχαράζει} στο τραγούδι αυτό με την εκπληκτική μελωδία και τους συγκλονιστικούς στίχους μιλά μια νέα κοπέλα που περιμένει την αγάπη/ έρωτα και την απόφασή της να χωρίσει από τη μάνα της όταν έρθει αυτή η αγάπη.

Tο δεύτερο τραγούδι {όσο καυχιόμουν κι έλεγα μαύρος μη με φιλήσει, τόσον αυγή με πλάνεψε με φίλησεν ο μαύρος} Mαύρους έλεγαν τους πειρατές που οι περισσότεροι ως γνωστό ήταν Aλγερινοί. Tο τραγούδι αυτό είναι ένα πολύ -πολύ παλιό χιώτικο τραγούδι στο οποίο μια κοπέλα μιλά με μεγάλη υπερηφάνεια για το γεγονός πως δεν έπεσε ποτέ θύμα των βίαιων πειρατικών επιθέσεων κατά των γυναικών. Όμως όταν κάποια στιγμή αυτό συνέβη, ο εναγκαλισμός του πειρατή της άρεσε τόσο πολύ ώστε θα ήθελε να βρει τη μάνα του να την ρωτήσει τι έτρωγε όταν ήταν έγκυος στον πειρατή...

Tο τρίτο τραγούδι {Δώδεκα χρονών κορίτσι χήρα πάει στη μάνα της} είναι το πιο γνωστο τραγουδι που συνοδεύει το χορό αυτο. 
 
πηγή: alithia.gr

Χιώτικος

Χορός της Χίου απ’ όπου πήρε και το όνομά του. Λαβή από τους ώμους ή Καλαματιανού

1: Το δεξί πόδι δεξιά, με τα δάχτυλα προς το κέντρο.

2:  Το αριστερό πόδι, δεξιά και πίσω από το δεξί, ώστε η καμάρα του να έρθει σε επαφή με τη φτέρνα του δεξιού. 

3: Το δεξί πόδι δεξιά. 

4: Το αριστερό δεξιά. 

5: Το δεξί πόδι δεξιά. 

6: Όπως το 2. 

7: Το δεξί πόδι δεξιά.

8: Το αριστερό δεξιά. 

9: Το δεξί πόδι δεξιά.

10: Το αριστερό ελαφρώς τεντωμένο δεξιά και ψηλά από το έδαφος. Μικρή αναπήδηση ή ύψωση του δεξιού στα δάχτυλά του.

11: Το αριστερό αριστερά (αντίθετα στη φορά).

12: Το δεξί ελαφρώς τεντωμένο αριστερά και ψηλά από το έδαφος. Μικρή αναπήδηση του αριστερού στα δάχτυλά του.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Φιλικές ιστοσελίδες : Μεταχειρισμένα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων                      

                                 Κεντρο Αισθητικης Θεσσαλονικη
                                   
                                 Ανδρικά κολιέ - κοσμήματα