"ΑΜΙΛΗΤΟ ΝΕΡΟ" ΑΡΤΑ

amilito

Το πρωί των Χριστουγέννων, οι γυναίκες πριν ξημερώσει, πηγαίναν σε κάποια ξένη βρύση και έκλεβαν νερό και έλεγαν: «όπως τρέχει το νερό στη βρυσούλα μου, έτσι να τρέχει και η σοδιά μου». Το «αμίλητο νερό», όπως το έλεγαν, πήρε την ονομασία του επειδή απαγορευόταν κατά τη διαδρομή να μιλήσουν με κάποιον. Από αυτό το νερό έπιναν όλοι στο σπίτι για το καλό. Η γυναίκα έπαιρνε μαζί της διάφορα εδέσματα για να «ταΐσει τη βρύση», όπως έλεγαν. Στην πραγματικότητα το έκαναν για να απολαύσει τα Χριστουγεννιάτικα φαγητά κανένας φτωχός συγχωριανός.

"ΑΝΑΜΜΕΝΟ ΠΟΥΡΝΑΡΙ" - ΗΠΕΙΡΟΣ

anammeno pournari

  Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν οι βοσκοί να προσκυνήσουν, ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι, του έβαλε φωτιά και γέμισε το σκοτεινό βουνό χαρούμενες φωτιές και τριξίματα και κρότους. Από τότε, λοιπόν, στα χωριά της Άρτας, όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα, για να πει τα χρόνια πολλά, καθώς και όλα τα παιδιά τα παντρεμένα, που θα πάνε στο πατρικό τους, για να φιλήσουν...

"ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΦΑΤΝΗΣ" - ΜΑΡΑΘΟΚΕΦΑΛΑ ΧΑΝΙΩΝ

fatnh marathokefalosΣτην σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία. Το σπήλαιο πήρε το όνομά του από τη διαμονή και την εκκλησία του Αγίου που βρίσκεται μέσα στο σπήλαιο. Φωτεινό και μεγαλόπρεπο, πανάρχαιο και επιβλητικό έχει χωρητικότητα 3000-4000 ατόμων και τη σπάνια θέα στο κάμπο του Κολυμβαρίου...

"ΑΠΟΣΟΡΤΕΣ" - ΛΗΜΝΟΣ

Στη Λήμνο έσφαζαν το οικογενειακό γουρούνι για το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι και η σφαγή του γινόταν κοινωνικό δρώμενο, οι λεγόμενες «αποσορτές». Επίσης κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων και για 12 μέρες...

"ΑΡΚΟΥΔΑ" - ΠΕΠΛΟΣ ΕΒΡΟΥ

arkouda peplosΣτον Πέπλο είναι χαρακτηριστικό το έθιμο της Αρκούδας, το οποίο δεν το συναντούμε σε άλλα μέρη της Ελλάδας, καθώς αλλού άνθρωποι ντυμένοι αρκούδες αποτελούν μέρος ευρύτερων δρώμενων...

"ΓΚΑΛΕΣΠΕΡΑ" - ΛΟΦΑΡΙΟ ΡΟΔΟΠΗΣ

Στο χωριό Λοφάριο της Ροδόπης, που βρίσκεται 26 περίπου χιλιόμετρα στα Ανατολικά της Κομοτηνής και που οι κάτοικοί του είναι όλοι πρόσφυγες από τα χωριά της περιοχής Μακράς Γέφυρας (Ουζούν Κιοπρού) Ανατολικής Θράκης, τα παλικάρια, και όχι τα μικρά παιδιά, τραγουδούν κάτι άλλο, κάτι πιο ασυνήθιστο...

"ΓΟΥΡΝΟΧΑΡΑ" - ΑΦΥΤΟΣ

Πρόκειται για έθιμο που αναβιώνει την 3η ημέρα των Χριστουγέννων και περιλαμβάνει το σφάξιμο γουρουνιών και διάφορα έθιμα που σχετίζονται με αυτό.

"ΓΟΥΡΝΟΧΑΡΑ" - ΣΤΑΝΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Πρόκειται για έθιμο το οποίο βασίζεται στη συνήθεια που είχαν οι περισσότερες οικογένειες παλιότερα και αφορούσε την εκτροφή ενός γουρουνιού, το οποίο σφαγιαζόταν τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων. Γύρω από κάθε γουρούνι συγκεντρώνονταν συγγενείς...

"ΓΟΥΡΝΟΧΑΡΑ" ΣΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ

gournoxara grevena

Την ημέρα των Χριστουγέννων, τελείται στα χωριά των Γρεβενών (π.χ. στις Αμυγδαλιές) το σφάξιμο του γουρουνιού. Οι οικογένειες έτρεφαν καλά τον χοίρο ώστε να παχύνει και να έχει πολύ κρέας. Η σφαγή και το γδάρσιμο του ζώου γινόταν...

"ΔΑΙΜΟΝΙΚΑ" - ΓΡΕΒΕΝΑ

daimonikagrevenaΣτα Γρεβενά ανάβουν μεγάλο κούτσουρο, στη γωνιά από την παραμονή των Χριστουγέννων και η φωτιά καίει συνέχεια μέχριτα Φώτα για να  προστατεύει την οικογένεια από τα δαιμονικά...
Συνηθισμένο έθιμο σε όλη την Ελλάδα είναι η χοιροφαγία, καθώς και η ετοιμασία ειδικών γλυκισμάτων για τις ημέρες αυτές, όπως είναι τα μελομακάρονα, οι κουραμπιέδες η ο μπακλαβάς.

"Η ΖΥΜΗ" - ΚΡΗΤΗ

Σε χωριά της επαρχίας Αμαρίου, στην Κρήτη, τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων βάζανε λίγη κοινή ζύμη σ' ένα πιάτο και κάποια στιγμή, ενώ βεγγερίζανε (ξενυχτούσαν συζητώντας) περιμένοντας, η ζύμη ανέβαινε και γινόταν προζύμι. Τότε, κατά την πίστη των ανθρώπων, ήταν η ώρα που γεννάται ο Χριστός (ο Χριστός γεννάται κι ανασταίνεται κάθε χρόνο, γιατί για την Εκκλησία ο χρόνος έχει άλλους συμβολισμούς).

"ΘΥΜΙΑΣΜΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ ΣΕΡΡΩΝ

Γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Όλοι μαζεύονταν νωρίς το βράδυ στο σπίτι. Γύρω στις 9-10 το βράδυ γύρω από το γιορτινό τραπέζι και έκαναν όρθιοι την προσευχή τους. Οι οικογένειες ήταν πατριαρχικές. Τρεις γενιές ζούσαν στο ίδιο σπίτι. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας έκοβε το χριστόψωμο, αφού το «σταύρωνε» με το μαχαίρι...

"ΚΑΡΒΟΥΝΑ" - ΠΡΟΜΑΧΟΙ,ΣΩΣΑΝΔΡΑ ΠΕΛΛΑΣ

Και στους Προμάχους αλλά και στη Σωσάνδρα υπήρχε η συνήθεια να βάζει η γιαγιά στο τζάκι το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων πέντε κάρβουνα, που το καθένα ταυτίζονταν με κάποιο αγροτικό προϊόν...

"ΚΑΡΤΣΙΟΥΝΟΣ" - ΝΑΟΥΣΑ

καρτσιούνος στην είσοδο της Νάουσας

Το έθιμο του καρτσιούνου (ή καρτσούνου) στη Νάουσα αναβιώνει κάθε χρόνο την περίοδο των Χριστουγέννων. Πρόκειται ουσιαστικά για το άναμμα φωτιάς (συνήθως χρησιμοποιούνται μεγάλα κούτσουρα και ρίζες δέντρων), σε διάφορες γειτονιές της Νάουσας...

"ΚΑΡΥΔΙΑ" - ΗΠΕΙΡΟΣ

Karydia-paixnidi

Την ημέρα των Χριστουγέννων , τα παιδιά , κορίτσια και αγόρια , παίζουν "τα καρύδια". Το παιχνίδι είναι ομαδικό και παίζεται ως εξής: Κάποιο παιδί χαράζει με ένα ξυλάκι στο χώμα μια ευθεία γραμμή. Πάνω σε αυτή την ευθεία γραμμή κάθε παίκτης βάζει κι από ένα καρύδι στη σειρά. Μετά , ο κάθε παίκτης με τη σειρά του και από κάθετη απόσταση ενός με δύο μέτρα από τη γραμμή - σειρά των καρυδιών ,σκυφτός , με το μεγαλύτερο και το πιο στρογγυλό καρύδι του , σημαδεύει κάποιο από τη σειρά των καρυδιών. Όποιο καρύδι πετύχει και το βγάλει έξω από τη γραμμή το κερδίζει και δοκιμάζει ξανά σημαδεύοντας κάποιο άλλο καρύδι. Αν αστοχήσει , συνεχίζει ο επόμενος παίκτης. Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρι να βγουν από τη γραμμή όλα τα καρύδια.           φωτο: http://epirotesrodopis.blogspot.gr

"ΚΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΚΕΔΡΩΝ" - ΦΥΤΕΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ

kedra fyteiaΣτις 23 Δεκεμβρίου (προπαραμονή Χριστουγέννων) στις 12 το βράδυ με συμμετοχή πολλών επισκεπτών από όλη την Κεντρική Μακεδονία.Ένα πολύ παλιό τοπικό έθιμο, το Άναμμα των Κέδρων, πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Φυτειά Βέροιας, το βράδυ της 23 προς 24 Δεκεμβρίου. Ένα έθιμο που συγκεντρώνει στο πανέμορφο αυτό χωριό της Ημαθίας πολύ κόσμο, που το επισκέπτεται για να ζήσει την εμπειρία.

"ΚΛΑΔΑΡΙΕΣ" - ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

kladaries

Οι κλαδαριές στην περιοχή του Βοΐου εντάσσονται στα έθιμα του δωδεκαημέρου, όπως αποκαλείται το διάστημα από τα Χριστούγεννα και μετά. Η προετοιμασία για το έθιμο όμως, ξεκινά ήδη από τον Οκτώβριο. Συγκεκριμένα, την επόμενη του Αγίου Δημητρίου, στις 27 Οκτωβρίου, τα παιδιά και οι έφηβοι τρέχουν στα χωράφια και τις βουνοπλαγιές και μαζεύουν κλαδιά και ξερά χόρτα για την κλαδαριά. Ψάχνουν κυρίως κλαδιά κέδρου που έχουν ένα ιδιαίτερο άρωμα. Τα κλαδιά αποθηκεύονται σε μέρος ξηρό και παραμένουν εκεί για να ξεραθούν εντελώς και να μην έχουν υγρασία...

"ΚΛΑΔΑΡΙΕΣ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

Οι 'Κλαδαριές'. Ολοι οι κάτοικοι μαζεύονται στις γειτονιές τους, ανάβουν φωτιές και τραγουδούν τα κάλαντα.23 Δεκεμβριου

"ΚΟΛΕΝΤΕΣ" - ΚΟΡΗΣΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων, οι κάτοικοι της Κορησού και της Λιθιάς, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ανάβουν μεγάλες φωτιές για να ζεστάνουν τον Χριστό που γεννιέται

"ΚΟΛΙΕΝΤΑ" ΚΑΣΤΟΡΙΑΝΑ

kolianta

Τα τοπικά παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα κάλαντα της Καστοριάς εξακολουθούν να τραγουδιούνται και σήμερα τα χαράματα της 23ης Δεκεμβρίου από τις παρέες μικρών και μεγάλων και από τα μέλη των πολιτιστικών σωματείων, τα οποία, νοιώθοντας την περιθωριοποίηση που δέχονται τα τελευταία χρόνια από κάλαντα άλλων περιοχών, κατορθώνουν κάθε παραμονή Χριστουγέννων να μας τα θυμίζουν, προστατεύοντάς τα από τη λησμονιά και τη φθορά του χρόνου. Χαρά και συγκίνηση προσφέρουν οι στίχοι τους, γιατί απευθύνονται σ' όλα τα μέλη της οικογένειας, από τον μεγαλύτερο εως τον πιο μικρό...

"ΚΟΛΙΝΤΑ ΜΠΑΜΠΩ" - ΠΕΛΛΑ

Στην Πέλλα αναβιώνει το έθιμο της ''Κόλιντα Μπάμπω'' που έχει σχέση με τη σφαγή του Ηρώδη. Οι κάτοικοι της περιοχής ανάβουν το βράδυ φωτιές φωνάζοντας ''κόλιντα μπάμπω'' δηλαδή ''σφάζουν γιαγιά''. Σύμφωνα με το έθιμο οι φωτιές ανάβουν...

"ΚΟΛΙΝΤΑ" - ΚΟΥΦΑΛΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Το έθιμο «Κόλιντα» είναι ιδιαίτερα γνωστό στον τόπο μας και αναβιώνει κάθε χρόνο το βράδυ της προπαραμονής των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με την παράδοση του γηγενούς πληθυσμού η φράση «κόλιντα μπάμπου» που αναφωνούν όσοι συμμετέχουν στα «κόλιντα» σημαίνει «σφάζουν γιαγιά» και τα εδέσματα που καταναλώνονται εκείνο το βράδυ θεωρείται ότι κερνιούνται...

"ΚΟΡΤΟΠΟΥΛΑ" - ΦΥΛΑΧΤΟ ΕΒΡΟΥ

Παλιότερα γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων. Τώρα την πρώτη ημέρα, μετά τη θεία λειτουργία. Μια ομάδα Καλαντάρηδων λέει τα κάλαντα σε όλα τα σπίτια του χωριού, παίρνοντας δώρα...

"ΚΟΥΛΙΝΤΙ" - ΚΑΣΤΟΡΙΑ

Την παραμονή των Χριστουγέννων οι γυναίκες έπλαθαν αλμυρά κουλούρια με γάλα και σόδα τα οποία ονόμαζαν «κουλίντι», γι’ αυτό και την παραμονή των Χριστουγέννων τη λένε «τζούα ντι κουλίντι»...

"ΚΟΥΤΣΟΥΝΕΣ" - ΛΕΥΚΑΔΑ

koytsounes lefkada

Στη Λευκάδα σήμα κατατεθέν των Χριστουγέννων είναι οι «κουτσούνες» οι οποίες λέγονται και αγριοκρεμμύδες και θεωρούνται σύμβολα τύχης. Τα παιδιά ξεριζώνουν κουτσούνες απ' τις εξοχές τκαι τις πηγαίνουν στα σπίτια τους ή τις πουλάνε. Οι νοικοκυρές τις έβαζαν στο κατώι, πάνω σε μια καπάσα ή ένα βαένι με λάδι ή τις κρεμούσαν σ' ένα πατωμάτερο, ή τις έβαζαν στην κουζίνα.

"ΛΟΥΚΟΥΜΟΥΔΙΑ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ ΣΕΡΡΩΝ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων είχαν το έθιμο να θυμιατίζονται πριν το κόψουν το χριστόψωμο (πίτα) και να φάνε. Όλα τα μέλη της οικογένειας στέκονταν όρθια γύρω από το τραπέζι κρατώντας αναμμένο ένα κερί και ο αρχηγός της οικογένειας, αφού έλεγε πρώτα...

"ΜΠΑΜΠΟΥΣΑΡΙΟΣ" - ΡΗΓΙΟ ΕΒΡΟΥ

Τη δεύτερη μέρα των Χριστoυγέννων γινόταν τo έθιμo των Μπαμπoυσιαραίων στo Ρήγιo της επαρχίας Διδυμoτείχoυ, αλλά και σε άλλα χωριά της ίδιας επαρχίας, καθώς και της Oρεστιάδας, όπως στo Πύθιo, στoυς Πετράδες, στo Σoφικό και στo Χειμώνιo...

"ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ" - ΔΡΑΜΑ

momogeroi

Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί του Νομού Δράμας συναντάμε το έθιμο των Μωμόγερων, το οποίο προέρχεται από του Πόντιους πρόσφυγες. Η ονομασία του εθίμου προέρχεται από τις λέξεις μίμος ή μώμος και γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές κινήσεις των πρωταγωνιστών. Αυτοί, φορώντας τομάρια ζώων – λύκων, τράγων ή άλλων - ή ντυμένοι με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά, έχουν τη μορφή γεροντικών προσώπων.
Οι Μωμόγεροι, εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του δωδεκαημέρου των εορτών, και προσδοκώντας τύχη για τη νέα χρονιά, γυρίζουν σε παρέες στους δρόμους των χωριών και τραγουδούν τα κάλαντα ή άλλους ευχετικούς στίχους. Όταν δύο παρέες συναντηθούν, κάνουν ψευτοπόλεμο μεταξύ τους, ώσπου η μία ομάδα να νικήσει και η άλλη να δηλώσει υποταγή. Παραλλαγές του ίδιου εθίμου, συναντώνται σε χωριά της Κοζάνης και της Καστοριάς, με την ονομασία Ραγκουτσάρια.

"ΠΑΝΤΡΕΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ"

pantrema fotiasΤην παραμονή των Χριστουγέννων σε πολλά μέρη της Ελλάδας "παντρεύουν", τη φωτιά. Παίρνουν δηλαδή ένα ξύλο με θηλυκό όνομα π.χ. κερασιά και ένα με αρσενικό όνομα, συνήθως από αγκαθωτά δέντρα. Τα αγκαθωτά δέντρα, κατά τη λαϊκή αντίληψη, απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους....

"ΠΟΥΡΠΟΥΡΣ" - ΙΣΑΑΚΙΟ ΕΒΡΟΥ

Στoν κύκλo των μεταμφιέσεων τoυ Δωδεκάμερoυ ανήκει τo έθιμo «o Πoυρπoύρς», τo oπoίo πραγματoπoιoύσαν oι κάτoικoι τoυ Ισαακίoυ της επαρχίας Διδυμοτείχου τη δεύτερη μέρα των Χριστoυγέννων, πoλλές φoρές όμως και την τρίτη. Καθαρό πρoσφυγικό έθιμo, τo 'φεραν τo 1922 oι «Σακπασιώτες» από τα εφτά απέναντι χωριά της Ανατoλικής Θράκης, όταν μετεγκαταστάθηκαν στις καινoύργιες τoυς πατρίδες εδώ στη Δυτική Θράκη (από τo Κoύρτι, Τσαλί, Δανιήλιoϊ.) ...

"ΡΟΥΓΚΑΤΣΙΑ"

rougatsia evros

Στο Πύθιο τα μικρά παιδιά έβγαιναν στους δρόμους του χωριού για να πουν τα  “κόλιαντα”  μια μέρα νωρίτερα από την παραμονή των Χριστουγέννων, δηλαδή στις 23 Δεκεμβρίου. Τα αγοράκια, από νωρίς το πρωί, ξεχύνονταν στα σοκάκια του χωριού και φώναζαν: “ Kόλιντα,μπάμπου τσικ,τσικ,τσικ….” Ανήμερα τα Χριστούγεννα τα παλικάρια του χωριού χωρίζονταν σε μικρές ομάδες και γύριζαν όλα τα σπίτια. Την κάθε ομάδα την αποτελούσαν τέσσερα άτομα. Στο δρόμο λέγανε τραγούδια του δρόμου και μέσα στο σπίτι το: «Σαράντα μέρις έχουμι Χριστό που καρτερούμε…» ...

"ΣΠΑΡΓΑΝΑ" - ΗΠΕΙΡΟΣ

spargana ipeiros

Στα χωριά της Ηπείρου την παραμονή των Χριστουγέννων έφτιαχναν τα Σπάργανα (τηγανίτες), τα οποία συμβόλιζαν τα σπάργανα του Χριστού στη Φάτνη. Πρόκειται για μια πεντανόστιμη "στίβα" από τηγανίτες ψημένες στο τζάκι σε πυρωμένη πέτρα. Αν πάλι δεν έχετε τζάκι, δοκιμάστε ένα αντικολλητικό τηγάνι....

"ΣΦΑΞΙΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ" - ΑΤΑΒΥΡΟΣ

Το σφάξιμο του χοίρου τα Χριστούγεννα που γίνεται από παρέες (6-8 άτομα ). Όλοι μαζί σφάζουν και γδέρνουν τα ζώα και ότι δεν καταναλώνεται γίνεται παστό ή λουκάνικα.

"ΤΑ 9 ΦΑΓΗΤΑ"   ΕΒΡΟΣ

ennia faghtaΤην παραμονή των Χριστουγέννων κάθε σπίτι έπρεπε να έχει 9 φαγητά, για να έχει το τραπέζι πολλά φαγητά σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Υπάρχει επίσης και η ερμηνεία ότι τα 9 φαγιά συμβολίζουν τα μέρη που επισκέφθηκαν ο Χριστός, η Παναγία ...

"ΤΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ" - ΨΑΡΑ

stefania psara1 Πριν τα Χριστούγεννα, όταν γίνονται τα γλυκά, οι νύφες φτιάχνουν τους νυφικούς κουραμπιέδες και τα στεφάνια, που γίνονται από τη ζύμη του κουραμπιέ, φτιάχνουν δηλαδή
περίτεχνα σχέδια σχηματίζοντας δύο μικρά στεφάνια, τα ψήνουν , τα αχνίζουν (με άχνη ζάχαρη ) και τα ενώνουν με μια γαλάζια κορδέλα. Σε μια σκουτέλα (μεγάλη πιατέλα) βάζουν τους κουραμπιέδες και πάνω στην κορυφή τοποθετούν τα στεφάνια και τα πηγαίνουν στην πεθερά, η οποία τους μοιράζει στους συγγενείς, ενώ τα κομμάτια από τα στεφάνια τα μοιράζει στις ανύπαντρες κοπέλες.

"ΤΗΣ ΨΥΧΟΚΟΡΗΣ" - ΝΕΜΕΑ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, οι κάτοικοι της Νεμέας βάζουν πλαστικά κλαδιά πάνω από τα τζάκια, σκεπάζουν τα γλυκά με αλουμινόχαρτο και πλένονται καλά για να μην τους κατουρήσουν οι καλικάντζαροι. Το πρωί των Χριστουγέννων, μετά την εκκλησία, η έφηβη κόρη της οικογένειας σερβίρει σε πιατέλα τα παραδοσιακά γλυκά της Νεμέας (κουραμπιέδες, μελομακάρονα, δίπλες, γλυκά κουταλιού… κλπ) και προσφέρει λικέρ στον άνδρα της οικογένειας.

"ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΩΝ ΠΑΛΗΚΑΡΙΩΝ" - ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ ΕΒΡΟΥ

palikaria kastaniesΚάθε χρόνο, ανήμερα των Χριστουγέννων η νεολαία των Καστανεών ξεχύνεται στους δρόμους του χωριού για να πει τα παραδοσιακά κάλαντα.
Στο παρελθόν τα κάλαντα τα έλεγαν όσοι νέοι θα παρουσιάζονταν στρατιώτες τον επόμενο χρόνο. Στη συνέχεια μαθητές γυμνασίου και λυκείου και πλέον για να διατηρηθεί ο αριθμός των συμμετεχόντων τα λένε όλοι οι νέοι που είναι από μαθητές γυμνασίου μέχρι ανύπαντροι.
Οι κάτοικοι του χωριού κερνούν μεζέδες, κρασί, ενώ αρκετοί δίνουν και χρήματα.

"ΤΟ ΚΟΨΙΜΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ" - ΛΕΥΚΑΔΑ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων έκοβαν το Σταυρό. Συγκεντρώνονταν όλοι στο σπίτι, χωρίς να λείπει κανένας. Στη μέση του τραπεζιού έβαζαν ένα μπουκάλι κρασί κι ένα μπουκάλι λάδι. Το φαγητό ήταν σαρακοστιανό. Πριν αρχίσουν, ο προγιαστός έπαιρνε το σταυρό, κι αφού σταυροκοπιόταν με ιεροπρέπεια, τον χάραζε σε τέσσερα κομμάτια και τον έβαζε πάνω στο μπουκάλι με το κρασί. Τότε άπλωναν το δεξί τους χέρι κι έπιαναν όλοι το σταυρό. Έκοβε κατόπιν ένα κομμάτι του Χριστού και έδιναν ευχές ο ένας στον άλλον. Πολλές οικογένειες κόβουν και σήμερα το σταυρό, με τον ίδιο τρόπο.

https://ellas2.wordpress.com

"ΤΟ ΜΕΛΩΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ" - ΑΡΝΑΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Το πολύ παλιό έθιμο του «Μελώματος του Χριστού» λάμβανε χώρα το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων. Ολες οι οικογένειες της Αρναίας συγκεντρώνονταν γύρω από το χριστουγεννιάτικο τραπέζι για την κοπή του χριστόψωμου. Εδώ και αρκετά χρόνια...

"ΤΟ ΤΑΪΣΜΑ ΤΗΣ ΒΡΥΣΗΣ" - ΘΕΣΣΑΛΙΑ

taisma vrysis1

Οι κοπέλες, τα χαράματα των Χριστουγέννων, αλλού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση"για να κλέψουν το άκραντο νερό" (άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή). Αλείφουντις βρύσες του χωριού μεβούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους...

"ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ" - ΧΙΟΣ

Στη Χίο τα κορίτσια μαζεύονται σε ένα σπίτι. Αψηφούν το κρύο, ανοίγουν τα παράθυρα και βάζουν ένα ξερό κλαράκι βασιλικού δίπλα σε μία εικόνα της Παναγίας. Αρχίζουν να τραγουδούν τους χριστουγεννιάτικους, παραδοσιακούς, τοπικούς ύμνους και πριν καλά ξημερώσει μια λάμψη φωτίζει τη νύχτα. Είναι η ώρα που κάθε κορίτσι, κάθε γυναίκα κάνει μία ευχή και αυτή η ευχή βγαίνει αληθινή.

"ΤΣΙΤΣΙ" - ΤΥΧΕΡΟ ΕΒΡΟΥ

Τα "τσιτσί" συνδέονται με τον ερχομό των καλικάντζαρων στον επάνω κόσμο και παρομοιάζονται με πολύ μεγάλες γάτες, οι οποίες εμφανίζονται το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων και προκαλούν ζημιές...

"ΧΡΙΣΤΟΞΥΛΟ"

xristoxylo

Στα χωριά της βόρειας Ελλάδας, από τις παραμονές των εορτών ο νοικοκύρης ψάχνει στα χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο, το πιο γερό , το πιο χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του.
Αυτό ονομάζεται Χριστόξυλο και είναι το ξύλο που θα καίει για όλο το δωδεκαήμερο των εορτών (από τα Χριστούγεννα μέχρι και τα Φώτα) στο τζάκι του σπιτιού...

"ΧΡΙΣΤΟΞΥΛΟ" - ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Στα χωριά της βόρειας Ελλάδας, τις παραμονές των Χριστουγέννων ο νοικοκύρης κάθε σπιτιού ψάχνει στα χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο και γερό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του. Αυτό είναι το Χριστόξυλο...

"ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ" - ΒΡΥΣΙΚΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

Τα Βρυσικά, χωριό της επαρχίας Διδυμoτείχoυ, βρίσκoνται 15 χιλιόμετρα βόρεια από τo Διδυμότειχo. Είναι ένα από τα δεκατρία χωριά των «Μάρηδων», χωριά πoυ έχoυν πoλλές εθιμικές αλλά και ενδυμασιακές oμoιότητες μεταξύ τoυς. O αείμνηστoς δάσκαλoς Ιωάννης Γoυρίδης θυμίζει, με τα γραφόμενά τoυ, πώς περνoύσαν την παραμoνή, αλλά και τη μέρα των Χριστoυγέννων, oι κάτoικoι των Βρυσικών, κυρίως όμως τα παιδιά και τα παλληκάρια. ..

"ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ" - ΝΕΑ ΒΥΣΣΑ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ

Oι κάτoικoι της Νέας Βύσσας είναι πρόσφυγες από τη Μπόσνα ή Μπoσνάκιoϊ ή, ακόμα, και Βoσνoχώρι της Ανατoλικής Θράκης, πoλύ κoντά και σε απόσταση μόλις λίγα χιλιόμετρα από την καινoύργια τoυς πατρίδα. Τα πρώτα χρόνια τoυ ξεριζωμoύ oι Μπoσνoχωρίτες τα πέρασαν μέσα στην αβεβαιότητα, αδυνατώντας να πιστέψoυν ότι έχασαν τις πατρικές τoυς εστίες, καθώς και τις περιoυσίες τoυς. ..

"ΧΡΙΣΤΟΨΩΜΟ"

xristopsomo-istoria-syntagi
Το "Ψωμί του Χριστού" το έφτιαχνε την παραμονή των Χριστουγέννων  η νοικοκυρά με ιδιαίτερη ευλάβεια και με ειδική μαγιά από ξερό βασιλικό κ.λ.π. απαραίτητα, χαραγμένος επάνω του και ο σταυρός. Γύρω γύρω διάφορα διακοσμητικά  σκαλιστά στο ζυμάρι ή διάφορα πρόσθετα στολίδια. Αυτά τόνιζαν το σκοπό του χριστόψωμου και  εξέφραζαν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.