"ΑΪ-ΓΙΑΝΝΙΟΥ" - ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Το έθιμο του «Αι-Γιαννιού» αποτελεί κληρονομιά των κατοίκων του Γοργοποτάμου, το οποίο διατηρείται ανέπαφο     μέχρι σήμερα. Η ιστορία του χάνεται στα βάθη των αιώνων...

"ΑΡΑΠΗΔΕΣ" - ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ-ΒΩΛΑΚΑΣ ΔΡΑΜΑΣ

arapides dramas

Ανήμερα των Θεοφανείων στο Μοναστηράκι στον Βώλακα και στην Νικήσιανη Δράμας τελείται με παραλλαγές δρώμενο γνωστό ως Αράπηδες επειδή στην μεταμφίεση των πρωταγωνιστών κυριαρχεί το μαύρο χρώμα: μαύρες φλοκωτές κάπες και εντυπωσιακές υψικόρυφες προσωπίδες ?κεφαλοστολές από γιδοπροβιές .Στη μέση τους ζώνονται τρία μεγάλα κουδούνια και στα χέρια τους κρατούν από ένα μακρύ ξύλινο σπαθί καθώς και ένα σακουλάκι με στάχτη του Δωδεκαήμερου, χτυπώντας μ αυτό όσους συναντούν « για το καλό » ...

"ΑΡΑΠΗΔΕΣ" - ΝΙΚΗΣΙΑΝΗ ΚΑΒΑΛΑΣ

arapides

       Ο χρόνος τέλεσης του εθίμου προφανώς σχετίζεται με το χειμερινό ηλιοστάσιο.  Συνακόλουθα, πρέπει να θεωρείται ως ένα αρχαίο έθιμο, που  διατηρήθηκε μέχρι σήμερα, όπως συνηθίζεται να γιορτάζεται, την ίδια εποχή του έτους, και σε άλλα μέρη του κόσμου.

"ΑΡΑΠΗΔΕΣ" - ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

arapides profitis

Τα Θεοφάνεια αναβιώνει το έθιμο των Αράπηδων. Η παρέλαση των μασκοφόρων θα αρχίσει στις 13.00 στην κεντρική πλατεία του χωριού. Η εκδήλωση οργανώνεται από τον Πολιτιστικό-Εξωραϊστικό Σύλλογο Αγία Παρασκευή-Ζωοδόχος Πηγή Προφήτη.

"ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΦΩΤΑΡΑΔΕΣ" - ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ

fotarades

Σε πολλά χωριά της Χαλκιδικής αναβιώνει ακόμη και σήμερα το έθιμο των Φωταράδων. Ο Βασιλιάς που είναι φορτωμένος με κουδούνια ανοίγει τον χορό και τον ακολουθούν οι Φωταράδες, οι πιστοί του υπήκοοι με ξύλινα σπαθιά, που προσπαθούν να αποτρέψουν οποιονδήποτε προσπαθεί να κλέψει ένα λουκάνικο που στήνεται στην πλατεία του χωριού.

"ΒΟΥΤΗΧΤΑΔΕΣ ΚΑΙ ΝΕΡΟΚΟΛΟΚΥΘΑ" - ΛΕΣΒΟΣ

nerokolokytha lesvos

Σε άλλα νησιά, όπως τη Λέσβο, την ώρα που πέφτουν στη θάλασσα οι βουτηχτάδες για να πιάσουν τον Σταυρό οι γυναίκες παίρνουν με μια νεροκολοκύθα νερό από 40... κύματα. Επειτα με βαμβάκι που βουτούν σ΄ αυτό καθαρίζουν τα εικονίσματα - χωρίς να μιλούν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας - και στη συνέχεια ρίχνουν το νερό σε μέρος «που δεν πατιέται» (σε χωνευτήρι εκκλησίας).

"ΓΑΪΤΑΝΑΚΙ" - ΚΡΑΝΙΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

 
Στο χωριό μας, την Κρανιά Ελασσόνας, το Γαϊτανάκι τηρείται, όπως παλιά, το απόγευμα των Θεοφανείων στην κεντρική πλατεία του χωριού με τη συμμετοχή και των λεγόμενων "κουδουνάδων", θυμίζοντας έντονα, με αυτόν τον τρόπο, τις Διονυσιακές ρίζες του εθίμου και τη συγγένειά του με τις Αποκριές. Το Γαϊτανάκι...

"ΓΙΑΛΑ-ΓΙΑΛΑ" - ΕΡΜΙΟΝΗ

giala giala

 «Στη θάλασσα θα πέσω καλέ, βαθιά στα κύματα, να πιάσω την ποδιά
   σου με τα  κεντήματα, γιάλα-γιάλα.

      Αν είσαι κι αν δεν είσαι του Δήμαρχου τσουπί, εγώ θα σε φιλήσω
   κι ας πάω φυλακή,  γιάλα-γιάλα»....

"ΓΚΑΖΟΤΕΝΕΚΕΔΕΣ" - ΝΕΑ ΚΙΟΣ

nea kios fota

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και μεγάλη θρησκευτική κατάνυξη γιορτάζονται τα Θεοφάνεια στη Νέα Κίο. Από νωρίς το πρωί και πριν ακόμα ολοκληρωθεί η Θεία Λειτουργία και ο Μέγας Αγιασμός, πλήθος κόσμου συγκεντρώνεται στην σημαιοστολισμένη παραλία. Λίγο μετά τις 11.30 ο κλήρος και οι πιστοί, υπό τους ήχους της Δημοτικής Φιλαρμονικής N. Κίου, κατευθύνονται στην προβλήτα για την καθιερωμένη κατάδυση του Τιμίου Σταυρού. Τα καΐκια των ψαράδων φορτωμένα

"ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΓΕΡΟΝΤΩΝ" - ΠΡΟΧΩΜΑ ΚΟΥΦΑΛΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στο Πρόχωμα Κουφαλίων παραμονή των Φώτων γιορτάζεται η «Ημέρα των γερόντων», μια ημέρα τιμής στους ηλικιωμένους του χωριού, με παραδοσιακό γλέντι.

"ΘΥΜΙΑΣΜΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ ΣΕΡΡΩΝ

Γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Όλοι μαζεύονταν νωρίς το βράδυ στο σπίτι. Γύρω στις 9-10 το βράδυ γύρω από το γιορτινό τραπέζι και έκαναν όρθιοι την προσευχή τους. Οι οικογένειες ήταν πατριαρχικές. Τρεις γενιές ζούσαν στο ίδιο σπίτι. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας έκοβε το χριστόψωμο, αφού το «σταύρωνε» με το μαχαίρι...

"ΚΑΒΟΥΚΙ-ΜΠΟΥΛΟΥΚΙ" - ΖΑΡΚΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

kavouki2

Με την έλευση της νέας χρονιάς οι νέοι του χωριού γνωστοποιούν στους κατοίκους της περιοχής την αναγέννηση της φύσης και την απομάκρυνση του κακού με την αναβίωση ενός πανάρχαιου και εντυπωσιακού εθίμου στο κέντρο του χωριού ανήμερα των Θεοφανείων. Το έθιμο «Μπουλούκι» ή «καβούκι», χάνεται στα βάθη των αιώνων χωρίς κανείς να θυμάται την εποχή που πρωτοεμφανίστηκε.

"ΚΑΛΗΝΥΣΤΑ" - ΚΙΛΚΙΣ

Στις 6 Ιανουαρίου πραγματοποιείται το Έθιμο "Καληνύστας", από τους Στενημαχιώτες Κιλκίς.

"ΚΑΛΤΑΤΑ" - ΦΙΛΕΜΑ ΤΟΥ ΝΟΝΟΥ (ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ ΣΕΡΡΩΝ)

kaltata neo souli

Την παραμονή των Θεοφανίων, μετά τον εσπερινό, όλοι οι νονοί συνήθιζαν να προσφέρουν στα αναδεξίμια τους από ένα πορτοκάλι, ένα κερί και πέντε-έξι σύκα. Το άναβαν το κερί ανήμερα των Φώτων πριν το Μέγα Αγιασμό. Στο γεύμα, μετά το ρίξιμο του Σταυρού στις βρύσες, την ημέρα των Φώτων, προσκαλούσαν τον ίδιο το νονό ή κάποιον συγγενή του για να τον «φιλέψουν». Στο τέλος τον φιλοδωρούσαν με χρήματα ή με αγαθά.

"ΚΑΜΗΛΑ" - ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

kamila galatista

Στην Γαλάτιστα κάθε χρόνο τηρείται το έθιμο της καμήλας που στολίζεται μετά τον αγιασμό των υδάτων. Το έθιμο έχει την βάση του σε ένα πραγματικό γεγονός, καθώς στα τέλη του 19ου αιώνα, ο γιος του Τούρκου επιτρόπου είχε απαγάγει μια όμορφη κοπέλα. Ο αγαπημένος της, για να την πάρει πίσω, έστησε γιορτή για να μπει στο σπίτι, έφτιαξε ένα ομοίωμα καμήλας κάτω από το οποίο κρύφτηκαν οι φίλοι του, κι αφού φυγάδευσαν την κοπέλα κάτω από την καμήλα, την πάντρεψαν με τον αγαπημένο της πριν

"ΚΥΡΕΛΕΗΣΟΝ" - ΚΑΡΠΕΡΟ,ΠΑΛΙΟΥΡΙΑ ΓΡΕΒΕΝΑ

kyrie eleison karpero
Παραθέτω παρακάτω άρθρο από τοπική σελίδα σχετικά με το έθιμο του "Κυριελέησον" όπως αυτό αναβιώνει κάθε χρόνο στο Καρπερό. Το ίδιο έθιμο με μικρές διαφορές υπήρχε και στην Παλιουριά.

"Αναλλοίωτο στο χρόνο παραμένει το έθιμο του «Κυριαλέησον» στο Καρπερό Γρεβενών, το οποίο αναβιώνει ανήμερα των Θεοφανίων...

"ΚΥΡΙΑΛΕΣΑ" - ΕΛΑΤΟΧΩΡΙ

Έθιμο όλων των οικισμών που διατηρείται στο Ελατοχώρι. Ομάδα νέων του χωριού παίρνει, μετά από "δημοπρασία", τις εικόνες της εκκλησίας του χωριού. Στη συνέχεια, οι νέοι ψάλλοντας «Κύριε ελέησον», περνούν από όλες τις πηγές και τα νερά του χωριού και της ευρύτερης περιοχής, καταλήγοντας πάλι στην εκκλησία.

"ΛΟΥΓΚΑΤΖΑΡΙΑ" - ΜΟΔΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Τα Θεοφάνεια μετά τη Θεία Λειτουργία των Θεοφανείων στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Μοδίου, αναβιώνει το έθιμο «Λουγκατζάρια». Πρωταγωνιστές κάτοικοι του Μοδίου που συνοδεύουν το έθιμο με ζωντανή παραδοσιακή μουσική, τσιγαρίδες-λουκάνικα και κρασί, στην κεντρική πλατεία του Μοδίου. Η εκδήλωση οργανώνεται από την Τοπική Κοινότητα Μοδίου και τον Αθλητικό Σύλλογο «Ηρακλής» Μοδίου.

"ΛΟΥΚΑΝΤΖΑΡΙΑ" - ΜΕΣΕΝΙΚΟΛΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

loykantzaria mesenikolas

Τις Παραμονές των Φώτων το χωριό μας γεμίζει απ’ τα τραγούδια και τα χρώματα των Λουκαντζαραίων. Το έθιμο αυτό έχει αρχαίες παγανιστικές ρίζες και συμβολίζει το διώξιμο των κακών πνευμάτων από το Άγιο φως.

Κάθε παρέα λουκαντζαραίων έχει τον αρχηγό της που κουβαλάει στο κεφάλι του ένα κωνικό

"ΛΟΥΚΟΥΜΟΥΔΙΑ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ ΣΕΡΡΩΝ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων είχαν το έθιμο να θυμιατίζονται πριν το κόψουν το χριστόψωμο (πίτα) και να φάνε. Όλα τα μέλη της οικογένειας στέκονταν όρθια γύρω από το τραπέζι κρατώντας αναμμένο ένα κερί και ο αρχηγός της οικογένειας, αφού έλεγε πρώτα...

"ΜΑΡΜΑΡΙΤΕΣ" - ΚΩΣ

marmaritesΌπως μαρτυρεί και το όνοµά τους, ψήνονται πάνω σε ένα κοµµάτι µάρµαρο, που ζεσταίνεται στη φωτιά.

Ο Χυλός απλώνεται επάνω στο μάρμαρο και σχηματίζονται οι λεγόμενες τηγανόπιτες. Την επόμενη μέρα, τις τηγανίζουν µε λίγο κρόκο αβγού και προσθέτουν κανέλα, πετιµέζι ή µέλι. Το έθιμο αναβιώνει το πρωί...

"ΜΝΗΜΟΚΕΡΕ" - ΠΟΝΤΟΣ

Ένα άλλο εξαιρετικά σημαντικό έθιμο των Φώτων ήταν το μνημόσυνο των νεκρών που γινόταν την Παραμονή της γιορτής των Θεοφανίων. Κάθε σπίτι άναβαν τόσα κεριά, όσα ήταν τα μέλη της οικογένειας που είχαν εκδημήσει, και ένα για εκείνον το ξένο που δεν είχε κανέναν σ’ αυτόν τον κόσμο. Ενώ το τετράστιχο
 
Τα Φώτα θέλω το κερί μ’
και Των Ψυχών κοκκία
και την Μεγάλ’ Παρασκευήν
έναν μαντήλιν δάκρυα!...

"ΜΠΑΜΠΙΝΤΕΝ" - ΠΕΤΡΟΥΣΑ ΔΡΑΜΑΣ

babiden petrousa

Κάθε χρόνο στις 6 , 7 και 8 του Γενάρη, στην Πετρούσα της Δράμας, τελείται με ευθύνη του Πολιτιστικού Συλλόγου, το «Μπάμπιντεν», ένα δρώμενο που οι ρίζες του χάνονται στο βάθος του χρόνου και αποβλέπει στην καλοτυχία, τη γονιμότητα και την καρποφορία, την απελευθέρωση της γης από τα δεσμά του χειμώνα.
Κυρίαρχο σύμβολο του εθίμου είναι η «καμήλα» ...

"ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ" - ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ ΔΡΑΜΑΣ

babougera kali vririΑποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έθιμα, που θα συναντήσετε στη Δράμα αυτές τις ημέρες. Την παραμονή των Φώτων, οι γυναίκες παίρνουν στάχτη από το τζάκι και την σκορπίζουν με το δεξί χέρι μέσα στο σπίτι, προφέροντας ξόρκια για να φύγουν οι καλικάντζαροι. Ανήμερα των Φώτων...

"ΜΠΑΝΤΑΤΖΟΥΔΕΣ" - ΚΑΜΙΝΙΑ ΛΗΜΝΟΥ

bantatzoudes limnosΣτην νοτιοανατολική Λήμνο υπάρχει το πανάρχαιο έθιμο των Μπαντατζούδων το οποίο τιμάται εδώ και αιώνες με επίκεντρο το χωριό των Καμινίων.Tην παραμονή των Φώτων, αμέσως μόλις βασιλεύσει ο ήλιος, άνδρες  αφού μεταμφιεστούν ζωόμορφα σχηματίζουν παρέες και βγαίνουν στο χωριό...

"ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΑΡΙΑ Ή ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ" - ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Μπουμπουσιάρια ή ρουγκατσιάρια ονομάζονται στη Δ. Μακεδονία τα καρναβάλια που γίνονται την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια. Μπουμπουσιάρια τα λένε κυρίως στη Σιάτιστα και τα γύρω χωριά, καθώς και στα Βλαχοχώρια των Γρεβενών. Ως ρουγκατσιάρια είναι γνωστά σ' ολόκληρο τον υπόλοιπο νομό Κοζάνης, στην Καστοριά κ.λπ. Στην τελευταία αυτή μάλιστα αποκαλούνται ειδικότερα ρογκουτσάρια και γίνονται στις 7 και 8 του Γενάρη, δηλ. τ' Αγιαννιού. Στη Σιάτιστα τα μπουμπουσιάρια γίνονται την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια -κυρίως τα Θεοφάνια- ενώ σ' όλα τα άλλα χωριά του Βοΐου μόνο την Πρωτοχρονιά. Εξαίρεση αποτελεί η Εράτυρα. Εκεί το ωραίο αυτό έθιμο το συναντούμε την επομένη της Πρωτοχρονιάς.

"ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΑΡΙΑ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

boubousaria siatista

Μπουμπουσάρια ονομάζονται στη Σιάτιστα τα τοπικά καρναβάλια της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων. Τα μπαμπουσάρια γίνονται - εκτός από την Πρωτοχρονιά - κυρίως τα Θεοφάνια, ενώ σ' όλα τα άλλα χωριά του Βοϊου μόνο την Πρωτοχρονιά, με εξαίρεση την Εράτυρα. Εκεί το ωραίο αυτό έθιμο το συναντούμε την επομένη της Πρωτοχρονιάς. Οι μικροί μεταμφιεσμένοι γυρίζουν στα σπίτια ή σταματούν τους μεγάλους στο δρόμο και τραγουδώντας «Και βάλε το χεράκι σου στην αργυρή σου τσέπη...», προσπαθούν να τους αποσπάσουν χρήματα.

"ΜΠΟΥΠΙΣΤΡΙΝΑ" - ΣΑΜΟΣ

boupistrina samos

δηλαδή χρήματα και γλυκά.
Την παραμονή των Φώτων τα παιδιά βγαίνουν να πουν τα κάλαντα ενώ ανήμερα πάνε όλοι μαζί σε μια Εκκλησία, τον Μητροπολιτικό Ναό (Μονοκκλησιά) και μετά το τέλος της λειτουργίας σχηματίζεται πομπή που φτάνει στο λιμάνι όπου τελείται ο αγιασμός των υδάτων.

"ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ" - ΠΛΑΤΑΝΙΑ,ΣΙΤΑΓΡΟΙ ΔΡΑΜΑΣ

momogeroi drama

Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί του Νομού Δράμας συναντάμε το έθιμο των Μωμόγερων, το οποίο προέρχεται από του Πόντιους πρόσφυγες. Η ονομασία του εθίμου προέρχεται από τις λέξεις μίμος ή μώμος και γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές κινήσεις των πρωταγωνιστών. Αυτοί, φορώντας τομάρια ζώων – λύκων, τράγων ή άλλων - ή ντυμένοι με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά, έχουν τη μορφή

"ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑ" - ΛΕΥΚΑΔΑ

portokalia lefkada1

Με την τρίτη κατάδυση του Σταυρού, όλοι βουτάνε στη θάλασσα δυο-τρία πορτοκάλια δεμένα από έναν σπάγκο. Ύστερα, τα παίρνουν στο σπίτι τους για ευλογία και ένα από αυτά μένει για έναν ολόκληρο χρόνο στα «’κονίσματα» του σπιτιού, χωρίς να μουχλιάζει. Μαζεύει απ’ την πολυκαιρία, αλλά δεν μουχλιάζει. Τα πορτοκάλια αυτά, όταν έχει φουρτούνα, τα ρίχνουν στη θάλασσα για να ηρεμεί. Επίσης, πριν την τελετή της κατάδυσης του Τ. Σταυρού ρίχνουν στη θάλασσα τα παλιά πορτοκάλια...

"ΠΡΟΔΡΟΜΙΤΕΣ" - ΚΑΤΕΡΙΝΗ

ethimo prodromiton 2 0

Το έθιμο των «Προδρομιτών» που τηρείται στην Κατερίνη κατά τη διάρκεια των Φώτων προέρχεται από την ιδιαίτερη πατρίδα των Καταφυγιωτών που ζουν στην πόλη και έχει τις ρίζες του στην περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι νέοι της τότε εποχής συναγωνίζονταν ποιος θα ντυθεί καλύτερα για να γίνει «Προδρομίτης», όνομα που δόθηκε με αφορμή και την χριστιανική γιορτή αλλά και τα προδρόμια της Ελληνικής Επανάστασης. Οι νέοι λοιπόν

"ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ" - ΚΑΣΤΟΡΙΑ

ragoutsariaa 0

Το κέφι και το ξεφάντωμα του καστοριανού καρναβαλιού είναι πλέον γνωστά σε όλους. Τα Ραγκουτσάρια, όπως ονομάζονται τα καρναβάλια, γίνονται από τις 6 μέχρι τις 8 Ιανουαρίου και είναι η κορύφωση των εορτών του Δωδεκαημέρου...

"ΡΟΓΚΑΤΣΑΡΙΑ" - ΜΟΡΦΟΒΟΥΝΙ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

rogkatsaria morfovouni

Τα Ρογκατσάρια είναι πανάρχαιο παγανιστικό έθιμο που αναβιώνει κάθε χρόνο παραμονή των Φώτων. Νέοι φορώντας προβιές, περιδιαβαίνουν τα σπίτια, ευχόμενοι «καλή χρονιά» σε όσους συναντούν στο δρόμο.

Το «μπουλούκι» (ή μπλούκι, στην τοπική διάλεκτο) αποτελείται από το γαμπρό, τη νύφη, τον παπά, το γιατρό, τον αγροφύλακα, τη γριά και

"ΡΟΓΚΑΤΣΙΑ Ή ΡΟΓΚΑΤΣΑΡΙΑ" - ΘΕΣΣΑΛΙΑ

rougatsia thessalia

Στις 5 Ιανουαρίου παραμονές των Θεοφανίων συναντάμε ακόμη και σήμερα τα Ρογκάτσια ή Ρογκατσάρια. Ενα έθιμο που οι ρίζες του χάνονται στην αρχαιότητα. Οι συμμετέχοντες, ντυμένοι με προβιές ζώων και ζωσμένοι με κουδούνια, τριγυρίζουν το χωριό και λένε τα κάλαντα, διαφορετικά για τον καθένα, με διάθεση πειράγματος και σατιρισμού. Πίσω ακολουθούν "ο γαμπρός με τη νύφη" και στο τέλος έρχεται ο "παπάς" που διώχνει αυτούς τους "καλικάντζαρους". Το έθιμο παραμένει ζωντανό στο Νεοχώρι, στο Μεσενικόλα, στο Μορφοβούνι και στο Κρυονέρι.

"ΣΑΓΙΑ" - ΑΣΚΗΤΕΣ ΡΟΔΟΠΗΣ

sagia askites

Η πυρά ήταν ένα πανάρχαιο μέσον κάθαρσης και εξαγνισμού, που διατηρήθηκε με αναλλοίωτη σημασία και στον χριστιανικό συμβολισμό. Προετοιμάζει τους χριστιανούς να δεχθούν το Άγιο Φως τους, που «εν είδει περιστεράς» επεφάνη στον Ιορδάνη ποταμό.Το έθιμο του Σάγια ή η Φωτιά του Σάγια αναβιώνει κάθε χρόνο παραμονή Θεοφανείων (5 Ιανουαρίου) στους Ασκητές (Ροδόπης)...

"ΣΑΓΙΑ" - ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ ΚΑΒΑΛΑΣ

sagia

Στην Νέα Καρβάλη, ανατολικά της πόλης της Καβάλας, κάθε χρόνο την παραμονή των Θεοφανίων αναβιώνουν τα «Σάγια», ένα έθιμο που τηρούνταν σε όλη την Καππαδοκία.

Το έθιμο αποτελεί μια σύνθετη τελετουργική πράξη με χορό και τραγούδι γύρω από αναμμένες πυρές που έχει ως κύριο σκοπό την ευημερία.Στα παλιά χρόνια όλοι παρακολουθούσαν την κατεύθυνση του καπνού. Αν πήγαινε ανατολικά ήταν καλό σημάδι, η σοδειά θα ήταν πλούσια. Αν στρεφόταν προς τη Δύση, τον Βορρά ή τον Νότο, μόνο τα σπίτια του χωριού που ήταν σ' εκείνα τα σημεία θα είχαν καλή συγκομιδή. Όταν χαμήλωνε η φωτιά τα παιδιά πηδούσαν από πάνω τρεις φορές.

"ΣΙΧΝΑ Ή ΣΙΓΝΑ" - ΚΡΑΝΙΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

Στην Κρανιά Ελασσόνας γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα η μεγάλη εορτή των Φώτων με τη συμμετοχή όλων των πιστών του χωριού. Η εορτή ξεκινάει το πρωί με την πανηγυρική Θεία Λειτουργία του Μ. Βασιλείου και με τη χορωδία των γυναικών, αλλά και σύσσωμο το εκκλησίασμα να ψάλλουν το απολυτίκιο της ημέρας: "Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε...".
Λίγο πριν την απόλυση της Θείας Λειτουργίας...

"ΣΙΧΝΑ" - ΛΙΤΟΧΩΡΟ

sixna pierias

Εντυπωσιακή είναι η εορτή των Φώτων με το Βυζαντινό έθιμο των Σίχνων και της πορτοκαλιάς. Τα Σίχνα είναι λάβαρα με ψηλούς ιστούς, αργυρούς σταυρούς και πολύχρωμες σημαίες, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί στους ναούς και τα εξωκλήσια των δύο ενοριών. Την παραμονή της γιορτής στα εξωκλήσια του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας "δένουν τους σταυρούς", δηλαδή

"ΤΖΑΜΑΛΑΡΙΑ" - ΑΡΝΙΣΣΑ ΠΕΛΛΑΣ

tzamalaria pella

Ένα παραδοσιακό έθιμο που αναβιώνει στο χωριό Άρνισσα Πέλλας την ημέρα των Φώτων είναι τα Τζαμαλάρια. Σύμφωνα με το έθιμο, ένα αγόρι ηλικίας από 16 μέχρι 35 χρονών ντύνεται νύφη με παραδοσιακή τοπική φορεσιά, ενώ άλλα δυο της ίδιας ηλικίας ντύνονται τα αδέρφια της νύφης που την κρατάνε. Ένα ακόμα ντύνεται μπουμπάρι και γυρίζουν όλο το χωριό με συνοδεία παραδοσιακής ορχήστρας.

"ΦΟΥΤΑΡΟΙ ΚΑΙ ΡΟΠΑΛΑ" - ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Πλούσια σε έθιμα των Φώτων, η Χαλκιδική αναβιώνει το έθιμο των φούταρων στον Άγιο Πρόδρομο. Την παραμονή των Φώτων, κάποια παλικάρια, οι φούταροι, λένε τα κάλαντα και αντί για χρήματα, οι νοικοκύρηδες τους δίνουν κρέας και λουκάνικα. Την ημέρα του Αϊ Γιαννιού, οι φούταροι χορεύουν στην πλατεία του χωριού. Όταν κάνουν διάλειμμα και βγαίνουν από τον κύκλο του χορού, αρπάζουν ένα ρόπαλο και μόλις ξαναμπαίνουν στο χορό, πετούν τα ρόπαλα ψηλά και σφυρίζουν για να σηματοδοτήσουν το τέλος των γιορτών.

"ΦΩΤΑ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ"

Η παραμονή

Την παραμονή των Φώτων, στις 4.30 π.μ., αρχίζουν ο Όρθρος, οι Μεγάλες Ώρες, ο Εσπερινός των Θεοφανίων και η Θ. Λειτουργία του Μεγ. Βασιλείου. Όπως και την παραμονή των Χριστουγέννων, γίνεται μονοεκκλησία στην Μητρόπολη. Δηλ. συγκεντρώνονται όλοι οι ιερείς της πόλης, χωρίς να λειτουργεί άλλη εκκλησία. Στο τέλος της Θ. Λειτουργίας τοποθετούν στη μέση της εκκλησίας μια μεγάλη κολυμπήθρα και γίνεται ο Μέγας Αγιασμός...