"ΑΓΙΟΒΑΣΙΛΙΑΤΙΚΑ ΚΑΡΑΒΑΚΙΑ" - ΧΙΟΣ

karavakia xios

Τα «αγιοβασιλιάτικα καραβάκια» της Χίου, μετεξέλιξη του χάρτινου καραβιού που περιέφεραν μικρής ή μεγαλύτερης ηλικίας καλαντιστές για τις τραγουδιστές ευχές της νέας χρονιάς, αποτελεί ένα αυθεντικό έθιμο στο οποίο μπορεί να έχει πρόσβαση κάθε επισκέπτης...

"ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ" - ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

Τη Βασιλόπιτα την έκαναν φυλλωτή. Έβαζαν γόμο (γέμιση) πλιγούρι και ανάμεσα στα φύλλα τον «παρά», το νόμισμα, και άλλα σημάδια. Η νοικοκυρά με τον παρά τη σταύρωνε τρεις φορές κι ύστερα τον έχωνε στο ζυμάρι, θα να βάλει πελεκούδι από την πόρτα ή κλαρί, για το σπίτι, κουκί στάρι για τα χωράφια, σταφίδα για το αμπέλι, κομματάκια τυρί για τα πρόβατα, άχερο για τα γελάδια... Στους λυπημένους που έστελναν πίτα, εκείνοι δεν την έκοβαν με το μαχαίρι αλλά ο καθένας έκοβε με το χέρι ένα κομμάτι. Την παραμονή το βράδυ έβαζαν στο τραπέζι εννιά ειδών φαγητά και πολλών ειδών οπωρικά, στη μέση τη βασιλόπιτα, τρία ψωμιά κι ένα κεράκι αναμμένο στο ένα ψωμί... Αφού έτρωγαν έκοβαν την πίτα. Σ' όποιον έπεφτε ο παράς, έλεγαν πως εκείνος «βασίλεψε». Τον «βασιλεμένο» παρά τον έριχναν μέσα σε ποτήρι με κρασί, έπιναν από λίγο και εύχονταν : «Και του χρόνου καλύτερα!». Τον παρά τον άφηναν στα εικονίσματα και τον επόμενο χρόνο τον έβαζαν στην άλλη πίτα.

"ΒΑΣΙΛΟΨΩΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΟΚΟΥΛΟΥΡΕΣ" - ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

Το όνομα του προσδιορίστηκε από την ημερομηνία κατανάλωσης. Τρώγεται ανήμερα του Αγίου Βασιλείου από όπου πήρε και το όνομα του. Εκτός από αλεύρι οι νοικοκυρές βάζουν μέσα ρεβύθι αλεσμένο, βασιλικό και νερό και πάνω του δημιουργούν διάφορα σχήματα και παραστάσεις είτε αυτές αφορούν την παραγωγή είτε την υγεία είτε την οικογένεια. Μετά το ψήσιμό του είναι έτοιμο να κοπεί, την ώρα του φαγητού, το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς. Παράλληλα με το βασιλόψωμο οι νοικοκυρές κάνουν και της Βασιλοκουλούρες.

"ΒΙΖΙΤΕΣ" - ΨΑΡΑ

Την αλλαγή του χρόνου θα υποδεχτούν με τουφεκιές, και ακολουθεί ότι γίνεται συνήθως στις γιορτές στα Ψαρά, χορός.
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς οι άνδρες του χωριού θα βγουν στις «βίζτες» δηλαδή θα γυρίσουν όλα τα σπίτια του χωριού για να ευχηθούν την καλή χρονιά. Στα σπίτια τους περιμένουν οι νοικοκυρές όπου θα τους υποδεχθούν στην τραπεζαρία για να τραταριστούν από το Αϊ-Βασιλιάτικο τραπέζι το οποίο έχει κουραμπιέδες φοινίκια ξηρούς καρπούς και πολλά άλλα.

"ΔΑΓΚΩΜΑ" - ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ

Έθιμο από το Τσαρικλί Νίγδης της Καππαδοκίας.
Την ημέρα του Αγίου Βασιλείου πήγαιναν τα παλικάρια στο χορό και αγκάλιαζαν το κορίτσι που αγαπούσαν και το φιλούσαν τόσο δυνατά στο μάγουλο μέχρι να αφήσει σημάδι, αυτό ήταν το σημάδι οτι αγαπιούνται και ήθελαν να παντρευτούν. Χαρακτηριστικά έλεγαν
"άν δεν φιλιχεί πώς να παντρευτεί"
. Φυσικά όλα αυτά γίνονταν με τη θέληση του κοριτσιού.

"ΔΙΑΝΑ" - ΛΕΥΚΑΔΑ

Την Πρωτοχρονιά είχαν το έθιμο «Διάνα» που είναι κατάλοιπο της Ενετοκρατίας. Ξημερώματα της Πρωτοχρονιάς, γύρω στις 4.π.μ., έβγαινε η μπάντα της Φιλαρμονικής και γύριζε μέσα στην πόλη παίζοντας το «εωθινό» και τα κάλαντα, μέχρι να ξημερώσει...

"Η ΚΑΛΗ ΧΕΡΑ" - ΕΠΤΑΝΗΣΑ

Συνηθίζεται να δίνεται ένα χρηματικό ποσό σαν δώρο σε παιδιά που θα επισκεφτούν κάποιο σπίτι την Πρωτοχρονιά. Συνήθως πρόκειται για τα εγγόνια ή τα ανίψια.
Μερικές δεκαετίες παλιότερα, η «καλή χέρα» ήταν το μόνο δώρο που έπαιρναν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα μιας κι ούτε χρήματα υπήρχαν πολλά, αλλά ούτε μαγαζιά με παιγνίδια.
Στα όμορφα Επτάνησα, ανάμεσα στο Ιόνιο πέλαγος και την Αδριατική θάλασσα, χαίρονται με ξεχωριστό τρόπο τις ημέρες του Δωδεκαημέρου. Οι άνθρωποι γιορτάζουν πηγαίνοντας στην εκκλησία, τρώγοντας, πίνοντας, τραγουδώντας αλλά και κάνοντας αστεία ο ένας στον άλλο.

"Η ΠΙΤΑ ΜΕ ΤΟ ΑΜΙΛΗΤΟ ΝΕΡΟ" - ΜΑΓΙΚΟ ΞΑΝΘΗΣ

Ανήμερα την Πρωτοχρονιά, οι Θρακιώτισσες σηκωνόταν από τα χαράματα και πήγαιναν με τη στάμνα και έφερναν νερό από τα πηγάδια. Στη διαδρομή δεν έπρεπε να μιλήσουνε σε κανέναν. Με το νερό αυτό, ζήμωναν ζυμάρι...

"ΘΥΜΙΑΣΜΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ ΣΕΡΡΩΝ

Γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Όλοι μαζεύονταν νωρίς το βράδυ στο σπίτι. Γύρω στις 9-10 το βράδυ γύρω από το γιορτινό τραπέζι και έκαναν όρθιοι την προσευχή τους. Οι οικογένειες ήταν πατριαρχικές. Τρεις γενιές ζούσαν στο ίδιο σπίτι. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας έκοβε το χριστόψωμο, αφού το «σταύρωνε» με το μαχαίρι...

"ΚΑΛΗΧΕΡΕΣ" - ΘΗΡΑ

Το πρωί της Πρωτοχρονιάς υπήρχε ένα παλιό έθιμο που οι ρίζες του φθάνουνε στους βυζαντινούς χρόνους. Όλα τα παιδιά του δημοτικού σχολείου έπρεπε μετά τη λειτουργία να πάνε την "καληχέρα" στο δάσκαλό τους και να του πουνε τα χρόνια πολλά. Του πηγαίνανε ότι είχανε προαίρεση χρήματα, αυγά, ή κοτόπουλα.
Ο αφέντης κάθε φαμέλιας από την άλλη έπρεπε να επισκεφθεί τους συγγενείς του για να δώσει και εκείνος τις "καληχέρες" στα παιδιά. το ίδιο και ο σάντουλος στους φιλιότσους του.

ΠΗΓΗ

"ΚΑΜΗΛΑ" - ΘOΥΡΙO ΕΒΡΟΥ

kamila galatistaOι κάτoικoι τoυ Θoυρίoυ της επαρχίας Διδυμοτείχου είναι πρόσφυγες από τo χωριό Αλατζί της Ανατoλικής Θράκης. Την παραμoνή τoυ Αγίoυ Βασιλείoυ κάνανε τo «έθιμo της Καμήλας». Πoλύ παλιά τo έθιμo αυτό...

"ΚΑΜΗΛΑ" - ΚΟΥΦΑΛΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Κάθε χρόνο, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα μέλη του πολιτιστικού συλλόγου ‘Καβακλή’ των Κουφαλίων Θεσσαλονίκης ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης. Δεν λένε όμως τα κάλαντα, αλλά μεταμφιέζονται σε καμήλες και φωνάζουν δυνατά διάφορα συνθήματα. Σκοπός τους είναι να παραπλανήσουν τους στρατιώτες του Ηρώδη που ψάχνουν να βρουν το νεογέννητο Ιησού, ώστε να μην μπορέσουν να τον σκοτώσουν.

"ΚΑΜΗΛΕΣ ΚΑΙ ΝΤΙΒΙΤΖΗΔΕΣ" - ΤΡΙΚΑΛΑ ΗΜΑΘΙΑΣ

To έθιμο..... 
Aπό την εργασία του Ν. Καλτσουνούδη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Παράδοση και Τέχνη και λέει τα εξής άκρως διαφωτιστικά:
«Παράλληλα ξεκινούν και οι προετοιμασίες των ντιβιτζήδων. Φτιάχνονται...

"ΚΑΠΕΤΑΝΑΡΑΙΟΙ" - ΒΕΡΔΙΚΟΥΣΙΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

Είναι ένα έθιμο που οργανώνεται ανήμερα της Πρωτοχρονιάς. Έχει τις ρίζες του στα χρόνια της τουρκοκρατίας και αναπαριστά τις σχέσεις Αρματολών και Κλεφτών. Όπως είναι γνωστό, Αρματολοί και Κλέφτες βρίσκονταν σε διαμάχη μεταξύ τους, καθώς οι πρώτοι λειτουργούσαν...

"ΚΑΡΑΒΙ" - ΨΑΡΑ

kalanta psara1"Το έθιμο της περιφοράς του καραβιού την παραμονή της πρωτοχρονιάς το βράδυ, είναι παλιό έθιμο των Ψαριανών και προέρχεται από τα πολύ παλιά χρόνια.Υπήρχε σαν έθιμο πριν την καταστροφή του νησιού από τους Τούρκους. Τα χρήματα που συγκεντρώνονταν (την εποχή εκείνη ήταν πολλά) η βουλή των Ψαρών τα διέθετε για...

"ΚΑΡΚΑΤΖΑΛΙΑ" - ΓΟΡΓΟΓΥΡΙ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

karkantzalia gorgogyri trikalaΕΘΙΜΟ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΟΡΓΟΓΥΡΙ ΤΡΙΚΑΛΩΝ-ΚΑΛΙΚΑΝΤΖΑΡΟΙ(ΚΑΡΚΑΝΤΖΑΛΙΑ)....ΔΙΩΧΝΟΥΝ ΤΟ ΚΑΚΟ!!!

Μύθοι , καλικάντζαροι και τέρατα σε όλης της γής τα πέρατα.
Ένα έθιμο τόσο παλιό αλλά πάντα επίκαιρο.

"ΚΟΛΩΝΙΕΣ"

kolonies kefaloniaΣτην Κεφαλονιά, αλλά και στα άλλα νησιά των Επτανήσων, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου, κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολόνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας:...

"ΛΟΥΚΟΥΜΟΥΔΙΑ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ ΣΕΡΡΩΝ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων είχαν το έθιμο να θυμιατίζονται πριν το κόψουν το χριστόψωμο (πίτα) και να φάνε. Όλα τα μέλη της οικογένειας στέκονταν όρθια γύρω από το τραπέζι κρατώντας αναμμένο ένα κερί και ο αρχηγός της οικογένειας, αφού έλεγε πρώτα...

"ΜΠΑΜΠΑΛΙΟΥΡΙΑ" - ΚΡΑΝΕΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

 
Νέοι του χωριού, η Δημοτική Ενότητα Αντιχασίων πλέον, με τον Πολιτιστικό Σύλλογο ΜΕΣΚΕ, και χορωδία γυναικών αναβιώνουν κάθε χρόνο τα «μπαμπαλιούρια», την ημέρα της πρωτοχρονιάς, στην Κρανέα Ελασσόνας.
Νεαρά αγόρια ντυμένοι καπετάνιοι...

"ΜΠΑΜΠΑΛΙΟΥΡΙΑ"

babaliourgia          Οι γιορτές της Πρωτοχρονιάς ξεκινούν παραδοσιακά στη Λάρισα από την
      παραμονή, όπου τα παιδιά βγαίνουν στους δρόμους τραγουδώντας τα
     Αγιοβασιλιάτικα κάλαντα και φωνάζοντας “Σουρβάσο”. Την ημέρα της
     Πρωτοχρονιάς αναβιώνουν τα “Μπαμπαλιούρια”, είναι ένα Πρωτοχρονιάτικο
     έθιμο, που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία...

"ΜΠΑΜΠΑΛΙΟΥΡΙΑ" - ΛΙΒΑΔΙ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

babaliourgiaΤα «Μπαμπαλιούρια» είναι ένα Πρωτοχρονιάτικο έθιμο, που έχει τις ρίζες του στη Διονυσιακή λατρεία και αναβιώνει και στις μέρες μας. Η στολή τους αποτελείται από το «σαλβάρι», ένα μάλλινο άσπρο παντελόνι, το οποίο στερεώνουν στη μέση με μια μάλλινη άσπρη ζώνη. Το πουκάμισο που φορούν από πάνω είναι συνήθως άσπρο με φαρδιά μανίκια σαν εκείνο των τσολιάδων. Στα πόδια φορούν άσπρες καλτσοδέτες και τσαρούχια...

"ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΑΡΙΑ Ή ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ" - ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Μπουμπουσιάρια ή ρουγκατσιάρια ονομάζονται στη Δ. Μακεδονία τα καρναβάλια που γίνονται την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια. Μπουμπουσιάρια τα λένε κυρίως στη Σιάτιστα και τα γύρω χωριά, καθώς και στα Βλαχοχώρια των Γρεβενών. Ως ρουγκατσιάρια είναι γνωστά σ' ολόκληρο τον υπόλοιπο νομό Κοζάνης, στην Καστοριά κ.λπ. Στην τελευταία αυτή μάλιστα αποκαλούνται ειδικότερα ρογκουτσάρια και γίνονται στις 7 και 8 του Γενάρη, δηλ. τ' Αγιαννιού. Στη Σιάτιστα τα μπουμπουσιάρια γίνονται την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια -κυρίως τα Θεοφάνια- ενώ σ' όλα τα άλλα χωριά του Βοΐου μόνο την Πρωτοχρονιά. Εξαίρεση αποτελεί η Εράτυρα. Εκεί το ωραίο αυτό έθιμο το συναντούμε την επομένη της Πρωτοχρονιάς.

"ΠΟΔΑΡΙΑΣΜΑ" - ΠΟΔΟΧΩΡΙ ΚΑΒΑΛΑΣ

Στο Ποδοχώρι Παγγαίου Καβάλας αναβιώνεται μέχρι και σήμερα το έθιμο του ''ποδαριάσματος''. Είναι το λεγόμενο ποδαρικό που συνηθίζουμε να κάνουμε σε σπίτια συγγενών ή φίλων αρχές της κάθε χρονιάς.Το έθιμο παλαιότερα γινόταν την πρώτη του έτους,αλλά αργότερα στις δύο του μηνός.Το έθιμο ξεκινούσε από  ένα προεπιλεγμένο σημείο μέσα στο χωριό με την συμμετοχή όλων  των κατοίκων του χωριού...

ΠΟΔΑΡΙΚΟ

podariko     Πολλοί άνθρωποι είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ακόμα και σήμερα ποιος
    θα κάνει  ποδαρικό στο σπίτι τους.

    'Ετσι από την παραμονή λένε σε κάποιο δικό τους άνθρωπο,
    που τον θεωρούν καλότυχο και γουρλή, να έρθει την 
Πρωτοχρονιά
    να τους κάνει ποδαρικό.


"ΡΟΥΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ" - ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Αυτού του εθίμου η αναβίωση γίνεται κάθε πρωτοχρονιά. Νωρίς το πρωί οι νέοι του χωριού ντύνονται τσολιάδες, εκτός από έναν που ντύνεται γυναίκα (νύφη), και έναν που φοράει τα κουδούνια...

"ΣΚΥΛΟΚΡΕΜΜΥΔΟ" - ΚΡΗΤΗ

Το σκυλοκρέμμυδο ή κρεμύδα (Scilla maritima) είναι συνηθισμένο φυτό στην Κρήτη. Φυτρώνει άγριο και μοιάζει με μεγάλο κρεμμύδι. Ακόμα και να το βγάλεις απ' τη γη και να το κρεμάσεις, δεν παύει να βγάζει νέα φύλλα και άνθη. Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική του δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα, γι' αυτό την πρωτοχρονιά κρεμούν σκυλοκρέμμυδο στα σπίτια τους.

"ΣΟΥΡΒΑ"

Για την αναγγελία του Νέου Έτους, τα νεαρά αγόρια χτυπούν την καμπάνα της εκκλησίας φωνάζοντας «Σούρβα». Σούρβα στη Θράκη ονομάζουν την κρανιά, το φυλλοβόλο δένδρο με πλούσιο φύλλωμα και σκληρό ξύλο. Λέγεται ότι από ξύλο κρανιάς κατασκευάσθηκε ο Δούρειος Ίππος. Τα παιδιά, αντί για κοντάρια, κρατούσαν κλαριά από κρανιές και μ’ αυτά χτυπούσαν τους περαστικούς στη πλάτη για να μεταδώσουν τη δύναμη τους. Τα χτυπήματα συνοδευόταν με τις λέξεις « Σούρβα, σούρβα, γερό κορμί, γερό σταυρί … ».

"ΣΟΥΡΒΑ" - ΦΛΩΡΙΝΑ

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει το έθιμο της σούρβας ή στόλβας (φιλοδώρημα για τα κάλαντα) που είναι κατάλοιπο της γυναικοκρατίας. Νέοι άνδρες στροβιλίζουν τρεις φορές στον αέρα με το σκαμνί την γιαγιά του κάθε σπιτιού, φωνάζοντας «σούρβα μπάμπω και του χρόνου». Την ημέρα των Θεοφανείων αντί για τη γιαγιά σηκώνουν ψηλά τα παιδιά λέγοντας «στόλβη μπάμπω... και του χρόνου». Με τον τρόπο αυτό εύχονται τα καλύτερα για το Νέο Έτος. Το φιλοδώρημα αντιστοιχεί σε χρήματα ή/και φρούτα.

"ΣΟΥΡΒΑΚΙΣΜΑ" - ΝΕΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΣΕΡΡΩΝ

Έθιμο που κρατάει ακόμη και σήμερα χωρίς καμιά φθορά είναι το "σουρβάκισμα" στον Νέο Σκοπό. Από πολύ πρωί, ανήμερα της Πρωτοχρονιάς όλα τα μικρά παιδιά του χωριού βγαίνουν για να "σουρβακίσουν"...

"ΣΟΥΡΒΑΣ" - ΑΝΑΡΡΑΧΗ ΚΟΖΑΝΗΣ

Παραμονή Πρωτοχρονιάς
«ΣΟΥΡΒΑΣ» έθιμο που γίνεται στο Δ. Δ. Αναρράχης. Ντυμένος καρναβάλι ο κόσμος της Αναρράχης με την συνοδεία γκάιντας επισκέπτονται τα σπίτια του χωριού, ευχόμενοι για το νέο έτος.

"ΣΟΥΡΟΥΒΑ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

Στις 30 Δεκεμβρίου, η Σιάτιστα γιορτάζει τα Σούρουβα, ένα έθιμο πολύ παλαιό που προμηνύει κατά την παράδοση τον ερχομό του νέου χρόνου. Την ημέρα αυτή γίνεται άναμμα κλαδαριάς στην πλατεία Γεράνειας από τον Ιππικό Σύλλογο Σιάτιστας «Ο Άγιος Μόδεστος», επίσης άναμμα κλαδαριάς έχουμε και στη Γιάγκοβη από τον Σύλλογο Φιλίππων Φυσιολατρών Σιάτιστας.

"ΣΠΟΥΡΝΗ" - ΛΟΥΤΡΟΠΗΓΗ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

Την πρωτοχρονιά επισκεπτόταν το κάθε σπίτι, για ποδαρικό, ένα αγόρι του οποίου οι γονείς ζούσαν. Αφού του έδιναν γλυκά να φάει, του έδιναν μετά μια μασιά για να σκορπίσει τα αναμμένα κάρβουνα...

"ΤΑ ΑΓΙΟΒΑΣΙΛΙΑΤΙΚΑ ΚΑΡΑΒΑΚΙΑ"

agiovasiliatika karavakia xios        Στην πόλη της Χίου την παραμονή της Πρωτοχρονιάς υπάρχει ένα έθιμο, τα
        αγιοβασιλιάτικα καραβάκια. Σύμφωνα με αυτό, οι ενορίες κατασκευάζουν
        πλοία, σε σμύκρινση. Αυτά συναγωνίζονται μεταξύ τους ως προς την
        ποιότητα κατασκευής και ως προς την ομοιότητα με τα πραγματικά πλοία,
        ενώ οι ομάδες, το πλήρωμα, του κάθε πλοίου τραγουδούν κάλαντα.

"ΤΟ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ" - ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

Το αρραβώνιασμα της φωτιάς: γίνεται ξημερώματα των Χριστουγέννων την ώρα που ο λαός την αποκαλεί "ανοιχτή ώρα". Η νοικοκυρά βάζει ένα μεγάλο ξύλο στο τζάκι και σύμφωνα με την παράδοση εκείνη την ώρα ό,τι ζητήσεις - βεβαίως θα πρέπει να αφορά τα παιδιά και όχι τους παντρεμένους - μπορεί να γίνει. Αντίθετα το πάντρεμα της φωτιάς γίνεται τα ξημερώματα της πρωτοχρονιάς. Στο τζάκι μπαίνουν δύο μεγάλα ξύλα που φροντίζει ο νοικοκύρης να είναι ισομερή για να καίγονται το ίδιο. Σύμφωνα με την παράδοση εκείνη την ώρα που δεν αλλάζει μόνο ημέρα, αλλά αλλάζει και χρόνος όποια ευχή η όποια κατάρα και αν κάνει ο άνθρωπος αυτή θα πιάσει τόπο λέει ο λαός. Τα συγκεκριμένα έθιμα τα συναντάμε σε πάρα πολλά σημεία της Ρούμελης ιδιαίτερα όμως στη δυτική Φθιώτιδα και στην ορεινή Δωρίδα.

ΤΟ ΣΠΑΣΙΜΟ ΤΟΥ ΡΟΔΙΟΥ

spasimo rodioy        Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην
    εκκλησία και ο  νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα
    ρόδι, για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να
    χτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας – δεν κάνει να
ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του – και έτσι να είναι ο πρώτος...

"ΤΟ ΤΑΪΣΜΑ ΤΗΣ ΒΡΥΣΗΣ" - ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Οι κοπέλες, τα χαράματα των Χριστουγέννων, αλλού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση"για να κλέψουν το άκραντο νερό" (άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή). Αλείφουντις βρύσες του χωριού μεβούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους. Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την "ταΐζουν", με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα ήταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο. Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, "κλέβουν νερό" και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.

"ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΗ" ΣΤΗΝ ΙΚΑΡΙΑ

Άγιος Βασίλης 2Το έθιμο αυτό είναι ανάλογο με τα κάλαντα που υπάρχουν την παραμονή της πρωτοχρονιάς σε όλα τα μέρη της Ελλάδας. Η διαφορά εδώ είναι ότι το έθιμο δεν γίνεται την παραμονή, αλλά ανήμερα.
Σε κάθε χωριό ξεκινάνε παρέες από το πρώτο σπίτι του χωριού και λένε τα κάλαντα σε ένα - ένα όλα τα σπίτια, ή όσα είναι ανοιχτά (γιατί όσοι έχουν πένθος κρατάνε το σπίτι τους κλειστό αυτές τις μέρες), λένε τα Ικαριώτικα κάλαντα και οι οικοδεσπότες τους...

"ΦΟΥΦΟΥΔΕΣ"

Με παραδοσιακές φουφούδες και την επίσκεψη του Καππαδόκη Αη Βασίλη γιορτάζονται τα Χριστούγεννα στην πόλη της Καβάλας.Το εμπορικό κέντρο της πόλης την παραμονή των Χριστουγέννων θυμίζει μια μεγάλη ψησταριά. Στους περισσότερους πεζόδρομους, αλλά και στα πεζοδρόμια, οι έμποροι στήνουν υπαίθριες ψησταριές, τις λεγόμενες φουφούδες και προσφέρουν σε όλους τους περαστικούς ψητά κρέατα και ντόπιο κόκκινο κρασί...

"ΧΟΙΡΟΣΦΑΓΗ" - ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Στα ορεινά χωριά της δυτικής Φθιώτιδας είναι απίθανο να μη συναντήσουμε τουλάχιστον ένα χοίρο σε κάθε σπίτι. Ήταν πάντα θέμα αρχοντιάς, κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας. Η προετοιμασία για τη σφαγή τους ξεκινά πολύ νωρίς αφού οι νοικοκυρές είναι υποχρεωμένες να βρουν πλέον γανωματή για να γανώσουν (να κασιτερώσουν) τα οικιακά σκεύη που είναι αναγκαία για την χοιροσφαγή. Τώρα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι παρέες έγιναν μικρότερες και τα πράγματα έχουν περισσότερο απλοποιηθεί. Η χοιροσφαγή όμως παραμένει ολόκληρη τελετουργία αφού είναι απαραίτητο να υπάρχει φωτιά, κάρβουνο και λιβάνι και την ώρα της σφαγής η νοικοκυρά θα πρέπει να τα ρίξει πάνω στη σφαγή ενώ στο στόμα του χοίρου βάζουν ένα λεμόνι για να μένει ανοιχτό και να αερίζεται.
Όταν τελικά τελειώσουν τους χοίρους, ολόκληρη η γειτονιά ξεκινά ένα γλέντι ενώ την ίδια ώρα οι νοικοκυρές ξεκινούν να φτιάξουν τα λουκάνικα και τις "τσιγαρίθρες".