"ΑΔΩΝΙΑ"

Στις Σέρρες, τη Μεγάλη Παρασκευή, κατά την περιφορά του Επιταφίου αναβιώνει στη συνοικία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, το έθιμο «Αδώνια» Σύμφωνα με το τελετουργικό του εθίμου, όταν ο Επιτάφιος πλησιάζει, κάθε νοικοκυρά τοποθετεί στο κατώφλι του σπιτιού της ένα τραπεζάκι, πάνω στο οποίο έχει τοποθετήσει θυμίαμα και την εικόνα του Εσταυρωμένου, πλαισιωμένη από πασχαλιές και άλλα άνθη...

"ΑΝΑΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ" ΣΤΟ ΒΑΜΒΑΚΟΦΥΤΟ

Το δρώμενο αναβιώνει την Αποκριά. Τα παλιά χρόνια όμως, βαθιά χαράματα την παραμονή των Χριστουγέννων, τα παιδιά άναβαν φωτιές στις γειτονιές και μετά επισκέπτονταν τα σπίτια, κρατώντας τα μισοσβησμένα ξύλα φωνάζοντας «κάλαντα μπάμπω» κτυπώντας με αυτά τα ξύλα την πόρτα. Το έθιμο αυτό είναι στενά συνδεδεμένο με το δωδεκαήμερο και τους καλικάντζαρους. Πρόσφατα ο Μορφωτικός λαογραφικός Όμιλος Βαμβακοφύτου, αναβιώνοντας το έθιμο, διοργανώνει λαϊκό γλέντι με ζουρνάδες στην πλατεία του χωριού με κρέατα και ποτά.

"ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΘΗΛΩΣΗΣ" - ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

apokathilosi agio pnevma serronΤη Μεγάλη Παρασκευή, στη Μονή του Προφήτου Ηλία,στο Αγιο Πνεύμα Σερρών, που βρίσκεται σ' ένα λόφο πάνω από το ομώνυμο χωριό, αναβιώνει το έθιμο της Αποκαθήλωσης του Κυρίου.Ο Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης , συνοδευμένος από ιερείς και κρατώντας λάβαρα και εξαπτέρυγα, οδηγούνται στον ιερό λόφο, όπου θυμίζει απόλυτα τον λόφο του Γολγοθά. Πάνω στον πετρόχτιστο λόφο, βρίσκεται ο Εσταυρωμένος. Το σκηνικό συγκλονίζει τον κάθε επισκέπτη...

"ΑΝΑΣΤΕΝΑΡΙΑ"  - ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ

Στις 21 Μαΐου, ημέρα εορτής των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, αναβιώνει το έθιμο των Αναστεναρίων στο χωριό Αγία Ελένη του Δήμου Σκουτάρεως. Πρόκειται για πανάρχαιο έθιμο πυροβασίας που διασώθηκε από τους Έλληνες πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης (Σαράντα Εκκλησιές, Αγαθούπολη) και φέρει λατρευτικά στοιχεία της αρχαιότητας...

"ΑΥΓΟΜΑΧΙΕΣ" - ΚΑΣΤΑΝΟΥΣΑ

http://allanea.gr/wp-content/uploads/2015/04/avgomaxies481.jpgΤην Κυριακή του Πάσχα αναβιώνει στην Καστανούσα Κερκίνης του διευρυμένου δήμου Ηράκλειας, το ποντιακό πασχαλινό έθιμο «αυγομαχίες».

Την Κυριακή του Πάσχα, αναβιώνει το ποντιακό πασχαλινό έθιμο "αβγομαχίες" στην Καστανούσα του δήμου Κερκίνης. Οι διαγωνιζόμενοι παίρνουν άσπρα αβγά και αφού τα "ακούσουν",χτυπώντας τα ελαφρά και περιεργαστούν το σχήμα τους, επιλέγουν τελικά το πιο γερό- κατά τη γνώμη τους- και η αβγομαχία ξεκινά.Βασικός κανόνας του εθίμου είναι η χρησιμοποίηση μόνο αβγών κότας. Ο κάθε συμμετέχων έχει στην διάθεση του τριάντα αβγά και
νικητής αναδεικνύεται αυτός που έχει τα λιγότερα σπασμένα αυγά.Το έθιμο έχει τις ρίζες του στον Πόντο και συμβολίζει την Ανάσταση του Κυρίου και τη σύγκρουση του καλού με το κακό.

"ΒΑΡΑΔΑΤΕΙΑ" - ΚΟΥΒΟΥΚΛΙΟ

Στις 21 Φεβρουαρίου το εκκλησιαστικό συμβούλιο σε συνεργασία με τον τοπικό Σύλλογο Γυναικών διοργανώνει τα «Βαραδάτεια» προς τιμή του οσίου και θαυματουργού Βαραδάτου. Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Σερρών. Ο Βαραδάτος αν και σε πολλούς είναι άγνωστος, ξεχωρίζει στη χορεία των οσίων της εκκλησίας μας..

"ΒΡΕΞΟΥΔΙΑ" ΣΤΗ ΜΟΝΟΚΚΛΗΣΙΑ

Εθιμο φερμένο από τους πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης. Οι άντρες γυρίζουν στα σπίτια του χωριού και τραγουδούν τα κάλαντα. Ο, τι συγκεντρώσουν, χρήματα και είδη, τα πηγαίνουν στο καφενείο του χωριού και ακολουθεί γλέντι.

"ΓΕΦΥΡΙΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ

gefyria neosouliΣτο μικρό χωριό Νέο Σούλι του δήμου Εμμανουήλ Παππά αναβιώνει κάθε Μεγάλη Παρασκευή το μοναδικό έθιμο «Γεφύρια». Το έθιμο βρίσκει τις ρίζες του στα βάθη των αιώνων και συνεχίζεται από γενιά σε γενιά. Σύμφωνα με αυτό, νεαρές κοπέλες και παλικάρια, όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα μαζεύουν από τις αυλές των σπιτιών διάφορα λουλούδια...

"ΓΥΝΑΙΚΟΚΡΑΤΙΑ"  - ΜΟΝΟΚΚΛΗΣΙΑ

babo monokklisia

Στα χωριά Μονοκκλησιά και Άνω Καμήλα του Δήμου Μητρουσίου αναβιώνει κάθε χρόνο στις 8 Ιανουαρίου το έθιμο της γυναικοκρατίας ή αλλιώς η γιορτή της Μπάμπως (της μαμής). Το έθιμο μεταφέρθηκε στις Σέρρες από τους πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης...

"ΓΥΝΑΙΚΟΚΡΑΤΙΑ" - ΝΕΑ ΠΕΤΡΑ

babo serres

Το έθιμο της γυναικοκρατίας το μετέφεραν οι πρόγονοι των σημερινών κατοίκων της Ν. Πέτρας από την πατρίδα τους την Πέτρα της Ανατολ. Θράκης. Οι μετανάστες αυτοί προσπάθησαν να διατηρήσουν τα ήθη και τα  έθιμα τους, ειδικά το έθιμο της γυναικοκρατίας που ξεκίνησε το 1925 από τον Τσάνο.

"ΔΡΑΚΟΚΤΟΝΙΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ

drakoktoniaΣτις 23 Απριλίου αναβιώνει στο Νέο Σούλι του Δήμου Εμμανουήλ Παππά, το έθιμο της Δρακοκτονίας. Λέγεται ότι εκεί ζούσε ένας δράκος που είχε τον έλεγχο του νερού της πηγής και ζητούσε ως θυσία για να απελευθερώσει το νερό την ομορφότερη κοπέλα του χωριού...

"ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ" - ΣΕΡΡΕΣ

Ξεχωριστή σημασία έχει και η συνήθεια των Σερραίων γυναικών, να τοποθετούν στη διάρκεια της περιφοράς του Επιταφίου, πάνω σε τραπέζι μπροστά από το κατώφλι της Εξώπορτας, την εικόνα του Εσταυρωμένου ανάμεσα σε άνθη, αναμμένα κεριά και θυμιάματα. Δίπλα τοποθετούν ένα πιάτο με χλόη φακής, ή κριθαριού, την οποία έχουν φυτέψει για αυτό το σκοπό, κάποια ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής. Το έθιμο...

"ΖΑΜΑΝΤΑΣ" - ΠΕΝΤΑΠΟΛΗ

Απόστολος Στ. Μελισσάς

http://www.darnakas.gr

Η λαϊκή παράδοση της Πεντάπολης θέλει η ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, πρώτη Παρασκευή μετά το Πάσχα, να γιορτάζεται κάθε χρόνο στο παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής, με διήμερο πανηγύρι.

Η γιορτή αρχίζει το απόγευμα της Πέμπτης με αποκορύφωμα των λαϊκών εκδηλώσεων, τον τοπικό χορό «Ζάμαντα», που χορεύεται με ζουρνάδες και νταούλια και ξέχωρη λεβεντιά από τους συγχωριανούς μας.

"ΘΥΜΙΑΣΜΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ

Γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Όλοι μαζεύονταν νωρίς το βράδυ στο σπίτι. Γύρω στις 9-10 το βράδυ γύρω από το γιορτινό τραπέζι και έκαναν όρθιοι την προσευχή τους. Οι οικογένειες ήταν πατριαρχικές. Τρεις γενιές ζούσαν στο ίδιο σπίτι. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας έκοβε το χριστόψωμο, αφού το «σταύρωνε» με το μαχαίρι...

"ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ" - ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ

kalogeros serresΤο έθιμο του Καλόγερου αναβιώνει την Κυριακή της Τυρινής και την Καθαρά Δευτέρα, στο χωριό Φλάμπουρο και στην Αγία Ελένη Σερρών. Προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία και σχετίζεται με τη γονιμότητα της γης...

"ΚΑΛΤΑΤΑ" - ΦΙΛΕΜΑ ΤΟΥ ΝΟΝΟΥ (ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ)

kaltata neo souli

Την παραμονή των Θεοφανίων, μετά τον εσπερινό, όλοι οι νονοί συνήθιζαν να προσφέρουν στα αναδεξίμια τους από ένα πορτοκάλι, ένα κερί και πέντε-έξι σύκα. Το άναβαν το κερί ανήμερα των Φώτων πριν το Μέγα Αγιασμό. Στο γεύμα, μετά το ρίξιμο του Σταυρού στις βρύσες, την ημέρα των Φώτων, προσκαλούσαν τον ίδιο το νονό ή κάποιον συγγενή του για να τον «φιλέψουν». Στο τέλος τον φιλοδωρούσαν με χρήματα ή με αγαθά.

"ΚΕΤΣΕΚΙΑ" - ΠΟΝΤΙΣΜΕΝΟ

ketsekia pontismenoΤο έθιμο αυτό που κρατά από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, τελέστηκε ξανά ύστερα από πάρα πολλά χρόνια το 1992, έπειτα από οκτάχρονη παρακίνηση της Αμερικανίδας εθνολόγου Ιβόν Χαντ, η οποία και το ανακάλυψε....

"ΚΙΡΤΣΜΑΣ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ

Το έθιμο αυτό σχετίζονταν με το τελείωμα του πασταλιάσματος. Την ημέρα που τέλειωνε το παστάλ(ι) πρώτα πρώτα σηκώνονταν τα μέλη της οικογένειας κι από τη χαρά τους "μουντζουρώνονταν" όλοι με στάχτη από το φούρνο, έτσι για να γελάσουν. Κάποιος έκρυβε στο μεταξύ μια "μπουρλιά" και τη στιγμή που όλοι νόμιζαν ότι τέλειωσε το παστάλιασμα την εμφάνιζαν ξαφνικά στπον νοικοκύρη και τους λέγαν "Απού χρόνου πιρισσότιρα, όσα φύλλα εχ΄ τόσο λιφτά να πάρς" κι αυτός ήταν υποχρεωμένος τότε να δώσει "μπαξίσ(ι)" (δωράκι) χρήματα. Μετά ακολουθούσε κέρασμα γλυκό, σιμιγδαλένιος χαλβάς.

"ΚΛΗΔΩΝΑΣ" - ΝΕΑ ΤΥΡΟΛΟΗ

Το έθιμο αναβιώνει στις 23 και 24 Ιουνίου στη Νέα Τυρολόη του Δήμου Σκοτούσσας. «Κληδών» στην αρχαιότητα σήμαινε είδηση, οιωνός, μαντεία («από Κληδόνων φωνών») και το άλμα πάνω από τις φωτιές σχετιζόταν με τη λατρεία του Διονύσου και του Άδωνη...

"ΚΟΥΡΜΠΑΝΙ"

Πρόκειται για ένα πανάρχαιο έθιμο (και συνεχίζεται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας) το οποίο αναβιώνει σε 4 Δήμους τους Ν. Σερρών. Aνήμερα της γιορτής του Αγ. Ιωάννη στις 7 Ιανουαρίου, αναβιώνει στο Δήμο Πρώτης. Ο βασικός πυρήνας του εθίμου βασίζεται στην έννοια της θυσίας στον Άγιο του κάθε χωριού. Με αυτό τον τρόπο οι κάτοικοι της περιοχής επιχειρούσαν να εξευμενίσουν τον Άγιο τους...

"ΚΟΥΣΑΣΙ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ

koysasiΤην Καθαρή Δευτέρα αναβιώνει στο χωριό Εμμανουήλ Παπάς το κούσασι, έθιμο σύμφωνα με το οποίο οι γονείς ανακοινώνουν το μελλοντικό ταίρι των παιδιών τους. Οι κάτοικοι μαζεύονται στην πλατεία του χωριού, ανάβουν φωτιά, γύρω από την οποία γίνεται το λεγόμενο "ξεμάτιαγμα", δηλαδή απαγγέλλεται το παραδοσιακό "Κούσασι, κούσασι, γέρο παπά γέρο. Να πάμ' στη θάλασσα, να γυρίσουμ' απ' τη θάλασσα και ο ... να πάρει την ...", με το οποίο ανακοινώνονται οι προτεινόμενοι δεσμοί. Μετά το ξεμάτιαγμα ακολουθεί γλέντι με παραδοσιακούς χορούς...

"ΛΑΖΑΡΙΝΕΣ" - ΤΕΡΠΝΗ

Στην Τερπνή Σερρών την παραμονή του Λαζάρου, κορίτσια, που ονομάζονται Λαζαρίνες, μαζεύουν λουλούδια με τα οποία στολίζουν ένα καλαθάκι. Την ημέρα της εορτής, φορώντας τοπικές ενδυμασίες και κρατώντας το καλαθάκι τους, πηγαίνουν σε όλα τα σπίτια του χωριού, τραγουδώντας τα κάλαντα του Λαζάρου…

"ΛΟΥΚΟΥΜΟΥΔΙΑ" - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑΣ

Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων είχαν το έθιμο να θυμιατίζονται πριν το κόψουν το χριστόψωμο (πίτα) και να φάνε. Όλα τα μέλη της οικογένειας στέκονταν όρθια γύρω από το τραπέζι κρατώντας αναμμένο ένα κερί και ο αρχηγός της οικογένειας, αφού έλεγε πρώτα...

"ΜΙΡΜΙΡΟΥΣΑ" - ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ

Στις περιόδους που επικρατούσε αναβροχιά έφτιαχναν το έθιμο της Ντούντουλας ή αλλιώς την Μιρμιρούσα. Ένα αγόρι ντύνονταν Μιρμιρούσα δηλαδή φορούσε σε όλο του το σώμα κλωνάρια με πράσινα φύλλα από κάποιο δέντρο. Η  Μιρμιρούσα γυρνούσε από τους μαχαλάδες όπου οι νοικοκυρές την κατάβρεχαν με νερό. Η παρέα που συνόδευε την Μιρμιρούσα τραγουδούσε:..

"ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΟΙ" ΣΤΟ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Πρόκειται για ένα παλιό παραδοσιακό καρναβάλι, που διοργανώνεται εδώ και χρόνια την Κυριακή της Τυροφάγου. Το έθιμο αυτό αναβιώνει μια πολύ παλιά ιστορία, η οποία αντιγράφει την κοινωνία με σατιρικές επινοήσεις, που ανακαλύπτει ο κάθε καρνάβαλος, προσθέτοντας θέματα της συγκεκριμένης εποχής...

"ΜΠΑΜΠΩ"

Στις 8 Ιανουαρίου, στο Βαλτερό, στην Κοίμηση, στο Μελενικίτσι, στο Ποντισμένο και στα Χρυσοχώραφα.

"ΝΤΕΡΒΕΝΑ" - ΠΡΩΤΗ

Το έθιμο της Πυρολατρείας αναβιώνει στη Πρώτη Σερρών την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Δύο μήνες νωρίτερα, η κάθε συνοικία του χωριού συγκεντρώνει πουρνάρια και κλαριά για τη πραγματοποίηση του εθίμου...

"ΝΤΟΥΝΤΟΥΛΑ" - ΠΕΝΤΑΠΟΛΗ

doudoulaΑπό το 2005, κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου αναβιώνει στη Πεντάπολη, στο κεφαλοχώρι των Δαρνακοχωρίων, το έθιμο της «Ντουντούλας» (του κινούμενου θάμνου). Πρόκειται για αρχαιοελληνικό έθιμο που σχετίζεται με τον Όμβριο Δία, τον θεό που φέρνει την ζωογόνο βροχή...

"Ο ΓΑΜΟΣ" - ΠΡΩΤΗ

Στη ζωή δύο νέων ανθρώπων, ο γάμος είναι μια κορυφαία στιγμή και στο κοινωνικό σύνολο σφραγίζει την πορεία τους προς το μέλλον. Είναι μια ευτυχισμένη στιγμή και για τους ίδιους, που ενώνουν τη μοίρα τους και για τους γονείς και γι΄ αυτό χαρούμενα και γραφικά είναι τα έθιμα, που δικαιώνουν απόλυτα τη λέξη "χαρά"...

"ΠΕΧΛΙΒΑΝΗΔΕΣ"

Η παραδοσιακή πάλη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα πανηγύρια. Τέτοια πανηγύρια γίνονται: Στη Σκοτούσσα (ξεκινά στις 8 Σεπτεμβρίου, ανήμερα της γιορτής των γενεθλίων της Θεοτόκου), στο πανηγύρι...

"ΣΟΥΡΑΤΙΣΣΑ" - ΗΡΑΚΛΕΙΑ

Πρόκειται για τοπικό έθιμο της Ηράκλειας. «Σουράτισσα» σημαίνει «φιλενάδα» και είναι γιορτή αποκλειστικά των γυναικών. Το έθιμο αναβιώνει στη γιορτή των Αγίων Θεοδώρων, ημέρα Σάββατο. Η παράδοση θέλει τη μέρα αυτή οι γυναίκες να ξεχνούν τις έχθρες, τις προστριβές και τις διαφωνίες τους, δίνοντας αξία στη φιλία...

"ΣΟΥΡΒΑ-ΣΟΥΡΒΑ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ

Εκτός από τα γνωστά μας Χριστουγεννιάτικα κάλαντα τραγουδούσαν και το "Σούρβα -σούρβα"
"Σούρβα, σούρβα πουλλή γειά και πουλύ μπιρικέτ΄
Δωσ΄ κυρά μ΄καρύδια να ρίξουμε στα κιραμίδια,
να δωσ΄ Θεός αρνούδια, κατσικούδια και μπόλκα γκουλιαρούδια".

"ΣΟΥΡΒΑΚΙΣΜΑ" - ΝΕΟΣ ΣΚΟΠΟΣ

Έθιμο που κρατάει ακόμη και σήμερα χωρίς καμιά φθορά είναι το "σουρβάκισμα" στον Νέο Σκοπό. Από πολύ πρωί, ανήμερα της Πρωτοχρονιάς όλα τα μικρά παιδιά του χωριού βγαίνουν για να "σουρβακίσουν"...

"ΣΤΑΒΕΣ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ

Συνηθίζεται στο Νέο Σούλι και στα γύρω χωριά. Γίνεται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, την Κυριακή της τυροφάγου. Εβδομάδες πριν τα αγόρια συνήθως κάθε γειτονιάς [μαχαλά] μαζεύουν από τα γύρω υψώματα πουρνάρια, βατσινιές, ξύλα, ακόμη και λάστιχα αυτοκινήτων για τη στάβα. Τα κρύβουν και τα προσέχουν για να μην πάρει ο ένας μαχαλάς τα ξύλα του άλλου...

"ΤΖΙΤΖΙΡΟΚΛΙΚΟ"

Κάθε χρόνο, όταν έφτιαχναν το πρώτο ψωμί από αλεύρι σιταριού της καινούργιας σοδειάς, ήταν έθιμο να ψήσουν κι ένα μικρό ιδιαίτερο "κλίκ(ι) (από το κυκλίσκιον των Βυζαντινών), ένα τσουρέκι, μια στρογγυλή κουλούρα με τρύπα στη μέση, που ήταν αφιερωμένο στο γνωστό ασταμάτητο τροβαδούρο του καλοκαιριού τον τζίτζικα (τζίτζιρας στη γλώσσα των Δαρνακοχωριτών), απ΄ όπου προήλθε και η ονομασία "Τζιτζιρόκλικο"...

"ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΟΥ ΨΥΛΛΟΥ" - ΑΛΙΣΤΡΑΤΗ

kapsimo tou psyllouΤο έθιμο «Το κάψιμο του ψύλλου» αναβιώνει την Τσικνοπέμπτη στην κεντρική πλατεία της Αλιστράτης. Από πολύ παλιά υπήρχε συνήθεια στην Αλιστράτη κατά τη διάρκεια των Απόκρεω, να ανάβουν φωτιές στ’ αλώνια ή σε άλλους ελεύθερους χώρους, και να πηδούν μικροί...

"ΤΣΑΝΑΚΟΥΔΙΑ" - ΝΕΑ ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ

Των Αγίων Θεοδώρων αναβιώνει το έθιμο "Τσανακούδια".Χρονολογείται από την εποχή του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου,όπου όλοι οι κάτοικοι έφερναν τα τσανάκια τους και μοίραζαν φαγητό (φασολάδα) στους φτωχούς.Σήμερα προσφέρονται νηστίσιμα εδέσματα.

"ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ"

xelidonismataserresΤο πρωί της 1ης Μαρτίου τα παιδιά (αγόρια και κορίτσια),κρατώντας το ομοίωμα της χελιδόνας πλημμυρίζουν τους δρόμους τραγουδώντας: Χελιδόνα έρχεται απ' την Μαύρη θάλασσα.. και μοιράζουν τους γνωστούς "Mάρτηδες" (στριφτό νήμα από κόκκινη και άσπρη κλωστή) για να μη μας "πιάνει" ο Μάρτης.