"ΑΓΑΠΗ" - ΛΕΥΚΟΠΗΓΗ

agapi lefkopigi kozanisΤο όμορφο έθιμο της γιορτής της αγάπης λαμβάνει χώρα ανήμερα του Αη Γιαννιού στη Λευκοπηγή Κοζάνης.

Άντρες και γυναίκες, ντυμένοι με παραδοσιακές στολές και συνοδεία ορχήστρας, χορεύοντας και τραγουδώντας, επισκέπτονται όλα τα σπίτια του χωριού που έχουν εορτάζοντες Γιάννηδες και λένε τα Χρόνια Πολλά. Παράλληλα, δέχονται όλα τα κεράσματα...

"ΑΕΡΟΣΤΑΤΑ" - ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ

aerostata pentalofosΤην καθαρά Δευτέρα υπάρχει στον Πεντάλοφο Κοζάνης ένα πρωτότυπο έθιμο.Συνηθίζεται οι κάτοικοι του χωριού να φτιάχνουν αερόστατα με λαδόκολλες ,τα οποία αντικαθιστούν τους χαρταετούς, και να τα πετάνε. Παράλληλα με το πέταγμα των αερόστατων γίνεται χορός στο χωριό με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων.Το έθιμο αυτό έχει ζωή πάνω από 200 χρόνια και είναι από τα λίγα που συνεχίζονται μέχρι και σήμερα στο χωριό.Το έθιμο αυτό είναι μοναδικό στην περιοχή μας αλλά και στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο ειδικά τη συγκεκριμένη ημέρα. Οι ρίζες του βρίσκονται πολύ βαθιά και η κατασκευή τους περνά από γενιά σε γενιά.

"ΓΚΕΚΗΔΕΣ"

gekides kozanisΣτο Δ.Δ. Εμπορίου ανήμερα Πρωτοχρονιάς από το πρωί ντύνονται καρναβάλια οι λεγόμενοι Γκέκηδες και χορεύουν με γκάιντα και ζουρνάδες παρασύροντας κάθε περαστικό. Οι «Γκέκηδες» αποτελούν την πιο μεγάλη σε διάρκεια και ένταση κεφιού μορφή σε όλες τις εκδηλώσεις του Δωδεκαημέρου...

"ΕΡΛΕ" - ΕΜΠΟΡΙΟ

Στο Εμπόριο το βράδυ των Αποκριών σε κάθε γειτονιά του χωριού, ανάβονται φωτιές με κέθαρα (κέδρα). Από το προηγούμενο βράδυ, κάθε γειτονιά, ξενυχτάει φυλάσσοντας τα κέθαρα χορεύοντας και τραγουδώντας, πίνοντας και τρώγοντας. Ο κόσμος συμμετέχει χορεύοντας γύρω από την φωτιά και τραγουδώντας τα παραδοσιακά αθυρόστομα αποκριάτικα τραγούδια. Η συμμετοχή του κόσμου κάθε χρόνο γίνεται και μεγαλύτερη.

"ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΑΝΟΡΑ" - ΚΡΟΚΟΣ

καβαλάρηδες 2Ανήμερα του Αγίου Αθανασίου την 18 Ιανουαρίου , θα επιστρέψουν οι καβαλάρηδες της Τοπικής Κοινότητας Κρόκου του Δήμου Κοζάνης από την Μονή του Οσίου Νικάνορα για την οποία και ξεκίνησαν με τα άλογά τους σήμερα το πρωί. Εκπληρώνοντας ένα τάμα των παππούδων τους,ανήμερα του Αγίου Αθανασίου την 18 Ιανουαρίου,οι καβαλάρηδες του Κρόκου εδώ και πολλά χρόνια επαναλαμβάνουν την διαδρομή με τα άλογά τους...

"ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ" - ΒΛΑΣΤΗ

kavalarides agiou panteleimona vlasti

Στο πόδι βρίσκονται τα παλικάρια της Βλάστης, Τοπική Κοινότητα του Δήμου Εορδαίας, προκειμένου να λάβουν μέρος στο παραδοσιακό πανηγύρι του χωριού, που συγκεντρώνει κάθε χρόνο μεγάλο πλήθος για να θαυμάσει το μοναδικό έθιμο των καβαλάρηδων- προσκυνητών του Αγίου Παντελεήμονα.
Οι νέοι του χωριού, καθαρίζουν και στολίζουν με πανέμορφα υφαντά τα άλογά τους, με τα οποία θα ανηφορίσουν νωρίς το πρωί της Κυριακής στην κορφή του όρους Μουρικίου

"ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

kavalarides siatista

Το έθιμο των καβαλάρηδων προσκυνητών έρχεται από την τουρκοκρατία, όταν αποτελούσε μια ευκαιρία στους σκλαβωμένους να δείξουν τη λεβεντιά και τον πόθο τους για λευτεριά.
Στις 14 και 15 Αυγούστου όλη η Σιάτιστα δονείται στους ρυθμούς των χάλκινων και του ασταμάτητου γλεντιού.
Την παραμονή της γιορτής οι πλατείες Χώρας, Γεράνειας και η γειτονιά του Μπούνου συγκεντρώνουν

"ΚΛΑΔΑΡΙΕΣ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

Οι 'Κλαδαριές'. Ολοι οι κάτοικοι μαζεύονται στις γειτονιές τους, ανάβουν φωτιές και τραγουδούν τα κάλαντα.23 Δεκεμβριου

"ΚΟΥΡΜΠΑΝΙ" - ΠΟΛΥΦΥΤΟ

Το σχεδόν εγκαταλειμμένο χωριό Πολύφυτο, γνωστό από τη μεγάλη ομώνυμη τεχνητή Λίμνη , ζωντανεύει στις 26 Ιουλίου όπου γιορτάζει η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, ναός που έχει κτιστεί το 1916 πάνω από τον παλαιότερο ναό που χρονολογείται από το 1750.
Ξενιτεμένοι Πολυφυτιανοί, κόσμος από τα γύρω χωριά και οι λιγοστοί ντόπιοι συναντώνται στη λειτουργία και αναβιώνει το παραδοσιακό « Κουρμπάνι ». Ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο, μοιράζεται νοστιμότατο «μπλιγούρι» από ντόπιο κρέας και ... συνοδεύεται από παραδοσιακούς χορούς και τοπικές ενδυμασίες.

"ΛΑΖΑΡΙΝΕΣ" - ΑΙΑΝΗ

Ενα από τα πολλά παραδοσιακά έθιμα που διατηρούνται με όλη την παλιά τελετουργική μεγαλοπρέπεια και αξίζει ιδιαίτερης μνείας είναι οι «Λαζαρίνες». Έθιμο αρχαιοελληνικό που σχετίζεται με την αναγέννηση της φύσης και την ανανέωση της ζωής. Στους χριστιανικούς χρόνους συνδέθηκε με το έθιμο του Λαζάρου, ενώ στους χρόνους της Τουρκοκρατίας συμβόλιζε την ελπίδα του σκλαβωμένου γένους για την εθνική του απελευθέρωση. Κατά τις τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις κορίτσια από κάθε γειτονιά συγκροτούν παρέες και ντυμένες με τις γραφικότατες τοπικές φορεσιές χορεύουν τοπικούς χορούς, επισκέπτονται σπίτια και την Κυριακή των Βαίων, μετά τη θεία Λειτουργία στην Πλατεία του χωριού χορεύουν τον Τρανό Χορό.

"ΛΟΥΚΑΝΙΚΟΦΑΓΙΑ" - ΒΕΛΒΕΝΤΟ

loykanikofagiavelvedokozanis

Ένα μέρος του χοιρινού κρέατος, παραμονές Χριστουγέννων, το έκαναν λουκάνικα, τα οποία, όμως, δεν κατανάλωναν αμέσως, αλλά τα κρεμούσαν σε αυτοσχέδιες κρεμάστρες (τέμπλες) έξω από τα παράθυρα των σπιτιών για να στεγνώσουν, κυρίως στη χειμωνιάτικη παγωνιά. Τα άφηναν εκεί περίπου 25 μέρες στο κρύο. Τα λουκάνικα αυτά οι κάτοικοι της περιοχής τα δοκίμαζαν για πρώτη φορά στο εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου, ανήμερα της γιορτής (18 Ιανουαρίου), όπου πήγαιναν να εκκλησιαστούν και μετά σκορπούσαν στις γραφικές πλαγιές γύρω από το εξωκλήσι, όλοι με τις παρέες τους και διασκέδαζαν, ψήνοντας λουκάνικα και πίνοντας κρασί.Πάντα τη γιορτή αυτή την τιμούσαν και επισκέπτες από τις γύρω περιοχές, που δοκίμαζαν τα λουκάνικα των Βελβεντινών που τους φιλοξενούσαν στις παρέες τους.

 

"ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΑΡΙΑ"

boubousaria siatista

Μπουμπουσάρια ονομάζονται στη Σιάτιστα τα τοπικά καρναβάλια της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων. Τα μπαμπουσάρια γίνονται - εκτός από την Πρωτοχρονιά - κυρίως τα Θεοφάνια, ενώ σ' όλα τα άλλα χωριά του Βοϊου μόνο την Πρωτοχρονιά, με εξαίρεση την Εράτυρα. Εκεί το ωραίο αυτό έθιμο το συναντούμε την επομένη της Πρωτοχρονιάς. Οι μικροί μεταμφιεσμένοι γυρίζουν στα σπίτια ή σταματούν τους μεγάλους στο δρόμο και τραγουδώντας «Και βάλε το χεράκι σου στην αργυρή σου τσέπη...», προσπαθούν να τους αποσπάσουν χρήματα.

"ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ" - ΚΑΡΥΟΧΩΡΙ

Οι «Μωμόγεροι» αποτελούν ένα πανάρχαιο δρώμενο, που εντάσσεται στην λαϊκή παράδοση του Ποντιακού Ελληνισμού. Αποτελεί εξέλιξη των αρχαίων «Σατουρναλίων». Το δρώμενο...

"ΠΑΡΧΑΡΙΑ" - ΚΟΜΝΗΝΑ

Τα «Παρχάρια» (ποντιακό γλέντι με παραδοσιακά εδέσματα, κρασί και χορό), στο Δημοτικό Διαμέρισμα Κομνηνών του Δήμου Βερμίου την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου και στον Άγιο Δημήτριο, στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ελλησπόντου του Αγίου Πνεύματος. Οι ρίζες του εθίμου "Παρχάρια" χάνονται μέσα στη μακρόχρονη ποντιακή παράδοση. Είναι ο εορτασμός που γίνεται για την υποδοχή των βοσκών από τα ορεινά βοσκοτόπια όπου έμεναν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η υποδοχή αυτή γίνεται από τις συζύγους τους, τις "Παρχαρομάνες" στον ορεινό οικισμό "Παρχάρια", σε υψόμετρο 1100 μέτρων, σε καταπράσινα λιβάδια μέσα σε δάση πεύκου. Από την τοποθεσία αυτή υπάρχει δρόμος που οδηγεί στο χιονοδρομικό κέντρο Σέλι Βεροίας.

"ΣΟΥΡΒΑΣ" - ΑΝΑΡΡΑΧΗ

Παραμονή Πρωτοχρονιάς
«ΣΟΥΡΒΑΣ» έθιμο που γίνεται στο Δ. Δ. Αναρράχης. Ντυμένος καρναβάλι ο κόσμος της Αναρράχης με την συνοδεία γκάιντας επισκέπτονται τα σπίτια του χωριού, ευχόμενοι για το νέο έτος.

"ΣΟΥΡΟΥΒΑ" - ΣΙΑΤΙΣΤΑ

Στις 30 Δεκεμβρίου, η Σιάτιστα γιορτάζει τα Σούρουβα, ένα έθιμο πολύ παλαιό που προμηνύει κατά την παράδοση τον ερχομό του νέου χρόνου. Την ημέρα αυτή γίνεται άναμμα κλαδαριάς στην πλατεία Γεράνειας από τον Ιππικό Σύλλογο Σιάτιστας «Ο Άγιος Μόδεστος», επίσης άναμμα κλαδαριάς έχουμε και στη Γιάγκοβη από τον Σύλλογο Φιλίππων Φυσιολατρών Σιάτιστας.

"ΤΡΑΝΟΣ ΧΟΡΟΣ" - ΒΛΑΣΤΗ

Στις 15 και 16 Αυγούστου κάθε χρόνο συναντώνται οι ντόπιοι στη Βλάστη Κοζάνης, στον Τρανό χορό, φορώντας τις τοπικές ενδυμασίες και αναβιώνοντας τα παλιά έθιμα. Οι κάτοικοι της Βλάστης τηρούν τα ήθη και τα έθιμα του τόπου τους έως και σήμερα. Η παράδοση θέλει, κυρίως το Δεκαπενταύγουστο, το χωριό να κατακλύζεται από εκατοντάδες επισκέπτες που συμμετέχουν με τοπικές ενδυμασίες στον Τρανό χορό, συνοδεία παλιών γνώριμων ασμάτων.

"ΦΑΝΟΙ"

fanoi kozanisΟι αποκριές στην Κοζάνη έχουν μια ιδιαιτερότητα που τις κάνει να ξεχωρίζουν. Οι εκδηλώσεις ξεκινούν με χορούς και τραγούδια την "Τσικνοπέμπτη", 12 μέρες πριν από τη Μεγάλη Αποκριά. Την τελευταία εβδομάδα γίνεται ένα πραγματικό ξεφάντωμα από μεταμφιεσμένους και μη, που χορεύουν, "ρίχνονται", στο ρυθμό του τοπικού χορού "έντεκα". Τη Μεγάλη Αποκριά γίνεται παρέλαση αρμάτων...

"ΧΑΣΚΑ"

xaskaΠαρ’  όλο που όπου αλλού απαντάει,  το  έθιμο  αυτό  είναι  γνωστό  ως  Χάσκας  ή  Χάσκαρης,  στην  Κοζάνη  για  τους  περισσότερους  είναι  γένους  θηλυκού  -  η  Χάσκα. Η  καθιέρωση  του  εθίμου  αυτού  έχει  να  κάνει  σύμφωνα  με  τον  Δ.  Λουκάτο  με  την  κατανάλωση  γαλακτερών  τη  τελευταία εβδομάδα  της  Αποκριάς,  την  Τυρινή...

"ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΡΟΚΑΣ" - ΓΑΛΑΤΙΝΗ

Ο «Χορός της Ρόκας» την τρίτη ημέρα του Πάσχα στη Γαλατινή. Από τα γνωστότερα έθιμα της  Γαλατινής και του Πελεκάνου, συμβολίζει τον αποχαιρετισμό των ανδρών που άλλοτε έφευγαν για να δουλέψουν ως χτίστες σε ξένα μακρινά μέρη.