"ΑΝΑΚΑΤΩΣΑΡΙΑ" - ΓΡΕΒΕΝΑ

anakatosaria grevenaΤο τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς, στη κεντρική πλατεία των Γρεβενών πραγματοποιείται ένα τριήμερο αποκριάτικο μουσικό «πάρτυ». Από το 1900 μέχρι το 1975, το τριήμερο αυτό γλεντούσαν στη πόλη ανάβοντας τεράστιες φωτιές. Με τη θέσπιση του θεσμού των «Ανακατωσαρίων» το 2001 μέχρι σήμερα διοργανώνονται διάφορες εκδηλώσεις...

"ΑΝΔΡΟΜΑΝΑ" - ΔΕΣΚΑΤΗ

andromanaΠρόκειται για ένα σπάνιο έθιμο που αναβιώνει στη Δεσκάτη Γρεβενών την πρώτη Παρασκευή μετά το Πάσχα. Η «Ανδρομάνα» συμβολίζει την Παναγία, που υπέφερε με τον θάνατο του γιού της, αλλά και την Άνοιξη, την αναγέννηση της φύσης. Το έθιμο έχει τις ρίζες του στη τουρκοκρατία. Στη κεντρική πλατεία του χωριού, 20 άτομα χορεύουν κυκλικά αργούς παραδοσιακούς χορούς...

"ΓΑΛΟΜΕΤΡΗΜΑ"

Την Άνοιξη την γιορτή του Αι-Γιώργη, οι κτηνοτρόφοι ενώνανε τα κοπάδια τους και τα βοσκούσαν ο καθένας τους με την σειρά. Για να πάρει ο καθένας με τη σειρά του το γάλα που του αναλογούσε, έπρεπε να γίνει το γαλομέτρημα. Μία ο­ρισμένη μέρα, συνήθως...

"ΓΙΑΝΝΑΚΙΑ" - ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

http://static.pblogs.gr/f/151999-anoigma.jpg

Το βράδυ προς τα ξημερώματα της μέρας αυτής όλες οι πλαγιές οι βουνοκορφές και τα ρουμάνια του χωριού πριν λίγα χρόνια έλαμπον και αντιλαλούσαν. Οι χωριανοί ομάδες - ομάδες τη νύκτα με τα φαναράκια με τις φλογερές και με το γέλιο και το τραγούδι στα χείλη έβγαιναν να κόψουν Γιαννάκια κάτι αγριολούλουδα που τα τοποθετούσαν στις πόρτες των σπιτιών
τους...

"ΓΟΥΡΝΟΧΑΡΑ"

Την ημέρα των Χριστουγέννων, τελείται στα χωριά των Γρεβενών (π.χ. στις Αμυγδαλιές) το σφάξιμο του γουρουνιού. Οι οικογένειες έτρεφαν καλά τον χοίρο ώστε να παχύνει και να έχει πολύ κρέας. Η σφαγή και το γδάρσιμο του ζώου γινόταν...

"ΔΑΙΜΟΝΙΚΑ"

daimonikagrevenaΣτα Γρεβενά ανάβουν μεγάλο κούτσουρο, στη γωνιά από την παραμονή των Χριστουγέννων και η φωτιά καίει συνέχεια μέχριτα Φώτα για να  προστατεύει την οικογένεια από τα δαιμονικά...
Συνηθισμένο έθιμο σε όλη την Ελλάδα είναι η χοιροφαγία, καθώς και η ετοιμασία ειδικών γλυκισμάτων για τις ημέρες αυτές, όπως είναι τα μελομακάρονα, οι κουραμπιέδες η ο μπακλαβάς.

"ΔΙΑΚΛΗΣΗ" - ΛΑΒΔΑ

diaklisi grevena

Την αρχή του καλοκαιριού και συγκεκριμένα στις 29 Ιουνίου ανήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου Και Παύλου στο ομώνυμο εκκλησάκι που βρίσκετει λίγο έξω από το χωριό μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο σκεπασμένο από τεράστιες γέρικες βελανιδιές πραγματοποιείται το έθιμο της Διάκλησης...

"ΕΙΚΟΝΙΣΜΑΤΑ" - ΛΑΒΔΑ

Η διαδικασία και ο τρόπος εκτέλεσης του εθίμου της περιφοράς των εικόνων

Την Τρίτη ημέρα του Πάσχα η λειτουργία γίνεται στο εκκλησάκι του Άγίου Αποστόλου...

"ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ" - ΕΛΑΤΗ

kavel1658 42Το διήμερο, Σάββατο και Κυριακή του Θωμά, αναβιώνει το έθιμο της μετάβασης των καβαλάρηδων της Ελάτης στο μοναστήρι της Ζάβορδας, για την παραλαβή των λειψάνων του Αγίου Νικάνορα και τη μεταφορά τους στο χωριό για προσκύνημα. 

Ιστορικά είναι αποδεδειγμένη η σχέση της Ελάτης με το μοναστήρι του Αγίου Νικάνορα, με τη ζωή...

"ΚΛΗΔΩΝΑΣ" - ΣΜΙΞΗ

smixigrevenaΤα έθιμα του τόπου αναβιώνουν με μεγάλο ζήλο από τους Σμιξιώτες,αρχής γενομένης του Αγίου Πνεύματος. Τότε οι γυναίκες του χωριού μοιράζουν πίτες, γλυκά και επταζιμίτικο ψωμί (με μυρωδικά) στην εκκλησία του Αγ. Νικολάου και του Αγ. Αθανασίου.
   Ακολουθούν τα περίφημα «Κλείδωνα» στις 24/6 σε μια ακόμη παραλλαγή : την παραμονή το βράδυ, οι νέες βάζουν σ” ένα γκιούμι ένα δαχτυλίδι και ένα μπουκέτο λουλούδια, τραγουδώντας και χορεύοντας...

"ΚΟΛΙΑΝΤΑ" - ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ

Λίγες μέρες αφού έμπαινε ο Δεκέμβρης, τα αγόρια του χωριού ανέβαιναν σε υψώματα   και όλα μαζί φώναζαν δυνατά πολλές φορές «κόλιαντα», για να ακουστούν σε όλο το χωριό. Αυτό συνεχιζόταν κάθε μέρα, μέχρι την 23η Δεκεμβρίου. Ήταν μια προειδοποίηση πως πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Μετά τα μεσάνυχτα...

"ΚΥΛΙΣΜΑ ΑΥΓΩΝ" - ΔΙΠΟΡΟ

kylisma aygon diporoΈθιμο που αναβίωσε μετά από περίπου 30 χρόνια και γίνεται ανήμερα του Πάσχα.

"ΚΥΡΕΛΕΗΣΟΝ" - ΚΑΡΠΕΡΟ,ΠΑΛΙΟΥΡΙΑ

kyrie eleison karpero
Παραθέτω παρακάτω άρθρο από τοπική σελίδα σχετικά με το έθιμο του "Κυριελέησον" όπως αυτό αναβιώνει κάθε χρόνο στο Καρπερό. Το ίδιο έθιμο με μικρές διαφορές υπήρχε και στην Παλιουριά.

"Αναλλοίωτο στο χρόνο παραμένει το έθιμο του «Κυριαλέησον» στο Καρπερό Γρεβενών, το οποίο αναβιώνει ανήμερα των Θεοφανίων...

"ΜΑΥΡΟΝΟΡΟΣ"

TheodorosZiakasΣτα ήθη και έθιμα του χωριού Μαυρονόρους Γρεβενών συγκαταλέγονται αυτά της Αποκρηάς, της Καθαράς Δευτέρας,των Βαϊων, του Λαζάρου, του Πάσχα και των Χριστουγέννων.Το βράδυ της Αποκρηάς επικρατεί το άναμα των φανών, δηλαδή το άναμα μεγάλων κούτσουρων από πεύκο. Ο κόσμος μαζεύεται γύρω από τους φανούς και τραγουδά με χωρατά και πειράγματα. Αργότερα το γλέντι συνεχίζεται στα περίφημα "Ανακατωσάρια" των γειτονικών Γρεβενών. Το έθιμο των φανών ανάγεται...

"ΜΟΥΧΑΠΕΤ" - ΑΓΑΠΗ

Ανήμερα του Αγίου Γεωργίου υπάρχει το «μουχαπέτ», όπου οι άντρες και οι γυναίκες του χωριού επισκέπτονται τα σπίτια που γιορτάζουν και με λύρα και νταούλι εύχονται στους εορτάζοντες.

"ΠΕΡΔΊΚΕΣ" - ΒΛΑΧΟΧΩΡΙΑ

Οι "Περδίκες" ,τα βαμμένα κόκκινα αβγά στα χωριά των Γρεβενών

 
Ένα πολύ ενδιαφέρον έθιμο του Πάσχα αναβιώνει αυτές τις ημέρες στα βλαχοχώρια των Γρεβενών με το βάψιμο των αβγών τη Μεγάλη Πέμπτη και φυσικά πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν οι νοικοκυρές, οι νεαρές και κυρίως οι μεγαλύτερης ηλικίας.Το βάψιμο γίνεται με ιδιαίτερο τρόπο, όπως τον έμαθαν από τις γιαγιάδες τους και  συνεχίζουν  την παράδοση μέχρι και σήμερα.Οι "Περδίκες" είναι στην ουσία κεντημένα αβγά στο χέρι με καλλιτεχνικό τρόπο,μοναδικά στον ελλαδικό χώρο, με έντονα στοιχεία λαογραφικά της γνήσιας λαϊκής ζωγραφικής, με σμιλεμένα γεωμετρικά σχήματα,  αναδύοντας έντονα το  πηγαίο ταλέντο καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας της κάθε νοικοκυράς...

"ΡΟΥΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ" - ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ

Αυτού του εθίμου η αναβίωση γίνεται κάθε πρωτοχρονιά. Νωρίς το πρωί οι νέοι του χωριού ντύνονται τσολιάδες, εκτός από έναν που ντύνεται γυναίκα (νύφη), και έναν που φοράει τα κουδούνια...

"ΤΑ ΚΛΕΙΔΩΝΑ" - ΣΑΜΑΡΙΝΑ

Το έθιμο του Κλήδονα στη ΣαμαρίναΈθιμο Γυναικών
Τα κλείδωνα γιορτάζονται μόνο από γυναίκες, στις 23 και 24 Ιουνίου. Οι κοπέλες χωρίζονταν σε δυο ομάδες στον πάνω και κάτω μαχαλά. Κάθε ομάδα είχε μια κοπέλα ντυμένη σαν νύφη που κρατούσε ένα γκιούμι στο οποίο κάθε κοπέλα έβαζε ένα λουλούδι πάνω στο οποίο έδεναν ένα κόσμημα. Και όλες μαζί οι κοπέλες τραγουδώντας πήγαιναν σε τρεις βρύσες του χωριού και γέμιζαν το γκιούμι με νερό....

"ΦΑΝΟΣ" - ΛΑΒΔΑ

Την άνοιξη και ειδικά την Κυριακή της Αποκριάς ο σύλλογος αναβιώνει το έθιμο του Φανού από τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου. Μέρες πριν κόβονται τα κέδρα και μεταφέρονται στο χώρο όπου γίνεται η εκδήλωση. Η γιορτή ξεκινάει με το άναμμα των κέδρων και οι κάτοικοι πιάνονται στο χορό , όπου ο πρώτος χορευτής τραγουδάει κυρίως σκωπτικά τραγούδια που επαναλαμβάνουν οι άλλοι . Επίσης προσφέρεται άφθονο κρασί και πλούσιοι μεζέδες.    http://www.lavda.gr

"ΧΑΣΚΑ" - ΑΜΥΓΔΑΛΙΕΣ

Την Κυριακή της Τυρινής (την Μεγάλη Αποκριά) λίγο πριν ανάψει ο φανός, συνηθιζόταν και συνηθίζεται οι πιο νέοι σε ηλικία να επισκέπτονται τους μεγαλύτερους συγγενείς τους. Τους φιλούσαν το χέρι (με το αζημίωτο φυσικά, πάντα οι μεγαλύτεροι "κερνούσαν" τους νεότερους συγγενείς τους χρήματα όταν είχαν ή γλυκά και άλλα κεράσματα)και αλληλοσυγχωριούνταν ενόψει των Αποκριών. Αφού τρώγανε στο οικογενειακό τραπέζι, η βραδιά τελείωνε με την περίφημη παραδοσιακή "χάσκα"...