"ΑΜΙΛΗΤΟ ΝΕΡΟ"

Το πρωί των Χριστουγέννων, οι γυναίκες πριν ξημερώσει, πηγαίναν σε κάποια ξένη βρύση και έκλεβαν νερό και έλεγαν: «όπως τρέχει το νερό στη βρυσούλα μου, έτσι να τρέχει και η σοδιά μου». Το «αμίλητο νερό», όπως το έλεγαν, πήρε την ονομασία του επειδή απαγορευόταν κατά τη διαδρομή να μιλήσουν με κάποιον. Από αυτό το νερό έπιναν όλοι στο σπίτι για το καλό. Η γυναίκα έπαιρνε μαζί της διάφορα εδέσματα για να «ταΐσει τη βρύση», όπως έλεγαν. Στην πραγματικότητα το έκαναν για να απολαύσει τα Χριστουγεννιάτικα φαγητά κανένας φτωχός συγχωριανός.

"ΑΝΑΜΜΕΝΟ ΠΟΥΡΝΑΡΙ"

Σε πολλά χωριά της Άρτας υπάρχει η συνήθεια κατά τη διάρκεια των εορτών, όταν κάποιος πηγαίνει να επισκεφθεί τα αγαπημένα του πρόσωπα να κρατά ένα κλαρί από πουρνάρι το οποίο ανάβει στο δρόμο. Το έθιμο συμβολίζει του βοσκούς, οι οποίοι το βράδυ της Γέννησης του Ιησού, πήγαν να προσκυνήσουν το Θείο βρέφος και για να φωτίσουν το δρόμο τους, έκοψαν κλαδιά απο πουρνάρι και τα άναψαν.

"ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ" - ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ

Ενορίτες και παιδιά της Αγίας Θεοδώρας Άρτας, ανάβουν μια μεγάλη φωτιά στο προάυλιο της εκκλησίας, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης κατά τη διάρκεια του πέμπτου Ευαγγελίου...

"ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ"

Κάθε χρόνο γίνεται το Καρναβάλι Γυναικών. Είναι μία εκδήλωση που οργανώνεται από ομάδες γυναικών (αποκλειστικά). Κάθε Τετάρτη πριν από τις απόκριες κάνουν παρέλαση στον κεντρικό δρόμο της πόλης (οδός Σκουφά), ντυμένες με αποκριάτικες στολές, για να καταλήξουν σε κάποιο από τα κέντρα της πόλης για ξεφάντωμα.

"ΛΑΖΑΡΟΥΔΙΑ"

Tο Σάββατο του Λαζάρου, σε πολλά χωριά της Ηπείρου, τα παιδάκια γύριζαν σε μικρές ομάδες και έλεγαν το "Λάζαρο". Υπήρχε ολόκληρη ιεροτελεστία. Το πρωί τα παιδάκια με τη βοήθεια της μητέρας τους στόλιζαν τα καλαθάκια τους με λουλούδια όπως κρίνα και τριαντάφυλλα και στο εσωτερικό τοποθετούσαν πράσινα φύλλα ή χορταράκια. Στη συνέχεια βγαίνανε στους δρόμους και πηγαίνανε στα σπίτια όπου οι άνθρωποι του έδιναν αυγά (σημαντικό δώρο τα παλαιότερα χρόνια), γλυκά, καραμέλες και χρήματα.

"ΛΕΧΝΙΚΟ-ΛΙΧΝΟΚΟ"

Ένα από τα παλιότερα έθιμα στα χωριά της Άρτας ήταν το Λεχνικό ή Λιχνοκό. Όταν γεννούσε μια γυναίκα και πριν ακόμη κλείσει 40 ημέρες, οι συγγενείς και οι γείτονες κάνανε μια επίσκεψη στην γυναίκα που είχε γεννήσει (λεχώνα) για να δούν το μωρό και να του δώσουν ευχές και να το ασημώσουν (το ασήμωμα γινόταν με κάποιο κέρμα) και για να πάνε φαγητό στη λεχώνα, το οποίο συνήθως ήταν ένας κόκκορας. Η έλλειψη ψυγείου τους ανάγκαζε να πάνε τον κόκκορα ζωντανό και όχι σφαγμένο.

"ΛΙΜΠΕΣ" - ΑΡΤΑ

Το Μ. Σάββατο το πρωί, μόλις η καμπάνα σημαίνει την πρώτη Ανάσταση, στο κέντρο της Άρτας οι κάτοικοι σπαν πήλινα πιάτα, τις γνωστές λίμπες ή μπότια.

"ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΥΣΑ" - ΠΕΤΑ

fetchimgΣτο Πέτα της Άρτας, τους καλοκαιρινούς μήνες που δεν έβρεχε και η ξηρασία κρατούσε μέχρι το Νοέμβριο, κινδύνευαν να καταστραφούν οι σοδειές και τα δέντρα. Γι’ αυτό οι άνθρωποι σκαρφίζονταν αυτό το αστείο έθιμο για να συγκινήσουν το Θεό να στείλει βροχή...

"ΣΚΥΛΟΚΟΥΝΙΑ Η ΣΚΥΛΟΚΝΙΑ" - ΚΑΜΠΗ

Tην Καθαρά Δευτέρα στην Καμπή Άρτας λάμβανε χώρα ένα έθιμο του οποίου οι ρίζες χάνονται μέσα στα χρόνια και έχει τουρκική προέλευση. Οι κάτοικοι του χωριού έπαιρναν ένα άγριο σκυλί και το τοποθετούσαν σε ένα αυτοσχέδιο μηχανισμό, πάνω από μια λακκούβα με νερό και το γύριζαν κυκλικά μέχρι να πέσει μέσα στη λακκούβα. Με αυτό το έθιμο οι άνθρωποι πίστευαν ότι προστάτευαν τα σκυλιά από την ασθένεια της λύσσας και πως ο σκύλος που έπαιρνε μέρος στη σκυλοκούνια δε θα ερχόταν ποτέ σε επαφή με την ασθένεια. Το έθιμο, λόγω της ιδιαιτερότητας του, έχει σταματήσει εδώ και πολλά χρόνια

"ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΩΝ"

Το απόγευμα της 23ης Ιουνίου, παραμονή της εορτής του Γενεθλίου του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, οι ενορίτες της Αγίας Θεοδώρας συνηθίζουν να καίνε παραπλεύρως του Ιερού Ναού τα στεφάνια της Πρωτομαγιάς. Το συγκεκριμένο έθιμο υπάρχει και σε άλλες ενορίες της Άρτας.

"ΦΙΟΡΙ"

Πρόκειται για ένα λουλούδι, συνήθως γαρύφαλλο, το οποίο πιάνεται με πρασινάδα ή αρμπαρόριζα δένεται με λευκή κορδέλα, σαν μικρό μπουκετάκι και προσφέρεται απ’ τους επιτρόπους στους εορτάζοντες (παλαιότερα και στους ξενιτεμένους που επέστρεφαν) τοποθετημένο σε δίσκο με την εικόνα του εορτάζοντος αγίου. Αντ’ αυτού οι εορτάζοντες (ή ξενιτεμένοι) αφήνουν ένα χρηματικό ποσό στο δίσκο. Το έθιμο αυτό σύμφωνα με τον Σεραφείμ Ξενόπουλο («Δοκίμιον περί Άρτης και Πρεβέζης», ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1884, εκδ. Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου Άρτας Σκουφάς, Άρτα 20033, σελ. 187), γινόταν σε όλες τις ενορίες της Άρτας, αλλά σήμερα διασώζεται μόνο στην ενορία του Αγίου Νικολάου.

ΕΘΙΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΟΥΚΟΥΛΙΑ

Του Σταυρού περνάει ο παπάς και κάνει αγιασμό στο σπίτια του χωριού. Του δίνουν λεφτά. Παλιότερα δίνανε γεν ΄μα (στάρι, βρίζα) από τη νέα σοδειά.

Της Παναγιάς (21 Νοέμβρη), βράζουν...