"ΑΝΩ ΔΩΡΙΟ (ΣΟΥΛΙΜΑ)" -  ΜΕΣΣΗΝΙΑ
 
Οι νέοι και οι νέες του χωριού μας προτιμούσαν ο σύντροφός τους να είναι συγχωριανός μας ή να κατάγεται έστω από το χωριό μας, επιβεβαιώνοντας έτσι τη λαϊκή ρήση που λέει: «Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο». Επίσης ήθελαν ο σύντροφός τους να κατάγεται από καλό και μεγάλο σόι, γι αυτό κι έλεγαν: «Πάρε σύντροφο από σόι και σκυλί από μαντρί». Η νύφη, έπρεπε να ‘ναι σεμνή, τίμια, ευγενική, εργατική, καλή νοικοκυρά (να ξέρει ρόκα κι αργαλειό, να ξέρει να υφαίνει) και γενικά να έχει πολλές αρετές.

Του γάμου προηγούντο οι αρραβώνες, που ήταν η περίοδος καλύτερης γνωριμίας των υποψηφίων συζύγων. Οι αρραβώνες γίνονταν...

"ΑΠΟΚΑΜΑΡΩΜΑΝ" - ΠΟΝΤΟΣ

apokamaromanΠοντιακό έθιμο που γινόταν μετά το γαμήλιο δείπνο. Λεγόταν επίσης και ξεσκέπασμαν ή ξεσκεπάσματα. Ο παπάς, αφού διάβαζε μια ευχή, με την άκρη του ξίφους του Χατζή-μπαση ανασήκωνε ως ένα σημείο το καμαρωτέρ’, το οποίο στη συνέχεια το απέσυρε ο Χατζή-μπασης συμπληρώνοντας έτσι το αποκαμάρωμαν της νύφης...

"ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΗΛΟ"

Ο παραδοσιακός γάμος της Τήλου,χαρακτηρίζεται για την πολιτιστική του ποικιλομορφία,διοτι παρατηρούνται ορισμένες διαφορές στα έθιμα,καθως επίσης στον σκοπό και στους στίχους των τραγουδιών,στα δυο χωρία του νησιού.Ωστόσο και στο Μεγάλο Χωριό και στο Μικρό Χωρίο ο γάμος διασκρούσε 8 ημέρες περίπου δίχως το προξενιό του ζευγαριού. Μέρες πριν τον γάμο το αντρόγυνο μαζί με τους κουμπάρους και τους συγγενείς τους καλούν ολο το χωριό πηγαίνοντας απο πόρτα σε πόρτα...

"ΓΑΜΟΣ" - ΕΡΕΣΟΣ ΛΕΣΒΟΥ

Ο παραδοσιακός γάμος στην Ερεσό διαρκούσε 8 ημέρες. Την πρώτη νύχτα της αρραβώνας έκαναν το γνωστό γλυκό τηγανίτες με μέλι και καρύδα, στο οποίο συμμετείχαν μόνο οι πιο στενοί συγγενείς. Στην πρώτη αυτή επίσκεψη, ο γαμπρός έδινε το λόγο του και κανόνιζαν επίσης την προίκα που θα έδινε η νύφη...

"ΓΑΜΟΣ" - ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ

paradosiakos gamos kalavrytaΜια από τις σπουδαιότερες, αν όχι η σπουδαιότερη εορταστική εκδήλωση ψυχαγωγίας στο χωριό, είναι ο γάμος. Είναι μια ευκαιρία για ένα ξεφάντωμα, για να δείξουν τη λεβεντιά τους οι χωρικοί μας και οι ξωμάχοι μας. Μια Κυριακή, μια γιορτή, ένα πανηγύρι τον χρόνο, έναν γάμο, το Πάσχα, τις αποκριές και κάτι τέτοια περιμένουν οι απλοϊκοί και λεβέντες χωρικοί μας να γιορτάσουν. Η παντρειά είναι αναμφίβολα...

"ΓΑΜΟΣ" - ΚΛΕΙΩ ΛΕΣΒΟΥ

gamos kleio lesvouΤα έθιμα, τα τραγούδια και οι παραδόσεις του γάμου, ήσαν από τις πιο ζωντανές εκδηλώσεις των ανθρώπων, μιας και ο γάμος, παλιότερα, ήταν το σημαντικότερο γεγονός στη ζωή τους.

Τα παλιά χρόνια, ο γάμος από έρωτα ήταν κάτι το πολύ σπάνιο. Τα αυστηρά έθιμα περιόριζαν τα κορίτσια στα σπίτια τους, όπου ετοίμαζαν την προίκα τους, κεντώντας, ράβοντας και υφαίνοντας. Για αυτό όλοι οι γάμοι γινόντουσαν από προξενιό.

"ΓΑΜΟΣΤΟΛΟΣ" - ΠΟΝΤΟΣ

Η γαμήλια πομπή που σχηματιζόταν στο σπίτι του γαμπρού και ξεκινούσε για την παραλαβή της νύφης. Την αποτελούσε μια ομάδα οπλισμένων από 20-30 παλικάρια με έναν αρχηγό, που βάδιζε σε αρκετή απόσταση από την πομπή. Κατά διαστήματα τα παλικάρια πυροβολούσαν ομαδικά με εντολή του αρχηγού. Αυτά τα ομαδικά πυρά λέγονταν τονανμάδες και τόνιζαν τη μεγαλοπρέπεια και τον πανηγυρικό χαρακτήρα της τελετής. Τους οπλισμένους ακολουθούσαν οι γέροι πάνω στα άλογα, ο γαμπρός πάνω σε κόκκινο ή άσπρο άλογο έχοντας ως οδηγό του τον κουμπάρο. Ο γαμπρός περιστοιχιζόταν από συγγενείς και φίλους και από τις παρανυφάδες, οι οποίες ήταν νιόπαντρες και φορούσαν τα «νεγαμ’κα» τους, δηλ. τη νυφική τους στολή, και τέλος ακολουθούσε η υπόλοιπη πομπή που λεγόταν «οψίκ».
Κατά τη διαδρομή, η πομπή σταματούσε σε διάφορα σημεία, όπως σε σταυροδρόμια, σε ρεματιές, σε γεφύρια και ο γαμπρός έβγαζε από το ζωνάρι του το τριγών’ και το πετούσε σαν ξόρκι για την εξουδετέρωση των κακών πνευμάτων.

"ΓΑΜΠΡΟΦΟΥΣΤΡΟ" - ΠΟΝΤΟΣ

Γαμήλια συνήθεια των Ποντίων την ημέρα του γάμου, σύμφωνα με την οποία οι συγγενείς της νύφης έβαζαν μπροστά στο γαμπρό και στον κουμπάρο, πριν τους επιτρέψουν να μπουν στο σπίτι της νύφης, ένα ταψί με το γαμπρόφουστρο, δηλαδή αβγά τηγανισμένα σε βούτυρο, και αυτοί ήταν υποχρεωμένοι να το πληρώσουν.

"ΓΑΝΩΝΑ-ΓΑΝΩΛΑ" - ΠΟΝΤΟΣ

Είδος δοσίματος του γαμπρού στα γονικά της νύφης. Ήταν το αντίστοιχο των αρχαίων «έδνων» που αναφέρονται στον Όμηρο, ή «θωρέτρων». Πρέπει να πούμε πως ο θεσμός της προίκας, όπως τον εννοούμε σήμερα, δεν υπήρχε στον Πόντο. Αντίθετα, ο γαμπρός στην πρώτη του αίτηση γάμου πρόσφερε αυτόβουλα ή όταν του ζητούσαν οι γονείς της κόρης, δώρα: αγρούς ή βόδια ή χρήματα. Στην Αμισό μάλιστα, όπως και στην περιοχή του Καρς, Κιμισχανάς κτλ. προτιμούσαν ανάμεσα σε πολλούς υποψήφιους εκείνον που ήταν ο πλουσιοπάροχος. Γινόταν με άλλα λόγια ένα είδος πλειοδοσίας. Στο Καρς επίσης και αλλού από τα γανώνα, όταν αυτά ήταν σε χρήμα, έπαιρναν από ένα μικρό, έστω, μερίδιο και όλοι της γενιάς της κόρης...

"ΓΑΡΣΙΛΑΕΜΑΤΑ" - ΠΟΝΤΟΣ

Ποντιακό έθιμο στους χορούς, ιδίως του γλεντιού που γινόταν ευθύς μετά το γάμο στο σπίτι του γαμπρού, κατά το οποίο ο λυράρης γονάτιζε μπρος στο χορευτή για να του δώσει χρήματα (αμοιβή).

"ΕΘΙΜΑ ΓΑΜΟΥ" -  ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗ

     thrak gamos 1.ΔΕΥΤΕΡΑ:

       Άρχιζε το πλύσιμο της προίκας.
       Οι γονείς που είχαν 3 έως 4 κορίτσια, δεν μπορούσαν να γλιτώσουν από τις  
      προίκες. Οι πλούσιοι...

"ΕΘΙΜΑ ΓΑΜΟΥ" - ΘΑΣΟΣ

Ο γάμος και τα έθιμα που σχετίζονται με αυτόν, δε θα μπορούσαν να μην κατέχουν μια εξίσου σημαντική θέση στην πολιτιστική εξέλιξη της Θάσου, αφού ο γάμος αποτελεί αναμφισβήτητα ένα σημαντικό κοινωνικό γεγονός. Σύμφωνα με τις παραδόσεις της Θάσου, η πιο ενάρετη και κοινωνικά αποδεκτή εκδοχή του γάμου ήταν αυτή, σύμφωνα με την οποία ο γάμος ξεκινούσε σωστά μόνο με προξενιά. Υπάρχει μάλιστα κι ένα σχετικό τραγουδάκι που έλεγαν σε αυτές τις περιπτώσεις:
"Βρε παλικάρι αν μ' αγαπάς
π' σνχνοδιαβαίν’ζ και δεν μιλάς;
Στείλε προξενήτρες στη μάνα μου
και προξενητάδες στο μπάρμπα μου...

"ΕΘΙΜΑ ΓΑΜΟΥ" - ΝΕΟ ΣΟΥΛΙ ΣΕΡΡΩΝ

Τον ονόμαζαν παλαιότερα «χαρά». Ήταν χαρά για όλο το χωριό, όλοι συμμετείχαν. Η νύφη από την Παρασκευή άπλωνε τα προικιά της. Οι προσκλήσεις δεν ήταν γραπτές. Κάποια παιδιά χτυπούσαν τις πόρτες και έδιναν ένα μήλο λέγοντας: «Νάστει καλισμέν’ στου … (τάδε) το γάμο». Οι οικογένειες καλούσαν τον κόσμο περίπου δυο εβδομάδες πριν το γάμο. Τον κουμπάρο τον καλούσε ο ίδιος ο γαμπρός και δυο συγγενείς του, προσφέροντάς του κοτόπουλο, ψάρι και γλυκά. Ο κουμπάρος τους υποδεχόταν με κέρασμα και μια ευχή...

"ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥ" - ΛΕΙΒΑΡΤΖΙ ΑΧΑΪΑΣ

tragos leivartziΤο τραγί στολίζεται με λουλούδια και κορδέλες, το σημαντικότερο όμως στολίδι του είναι το μεγάλο τσοκάνι**, η «μπουζούκα», το οποίο οι συνοδοί κουνάνε συνέχεια για να χτυπάει εορταστικά!     

Η συνήθεια, που τα τελευταία χρόνια έχει χαλαρώσει, ορίζει μαζί με το τραγί...

"ΘΑΣΙΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ"

Το παραδοσιακό έθιμο της αναπαράστασης του Θασίτικου γάμου , που γίνεται στο Δημοτικό διαμέρισμα του Θεολόγου το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου, με δεκαήμερη χρονική διάρκεια. Διοργανώνεται από τα μέλη του πολιτιστικού Συλλόγου ́ ́Χατζηγιώργη ́ ́ όλες οι διαδικασίες που προηγούνται για την τέλεση του γάμου, μέχρι και την τέλεσή του.

"ΘΗΜΙΓΜΑ (ΘΗΜΙΣΜΑ)" - ΠΟΝΤΟΣ

Χορός του γάμου. Αποτελούσε στον Πόντο μέρος του (εκτός εκκλησίας) τελετουργικού του γάμου. Απ’ αυτή την άποψη είναι πιο πολύ έθιμο παρά χορός. Μετά τη «χάρ’» ή τα «χάρτα» ή το «χάρισμαν» προς το νιόπαντρο ζευγάρι αρχίζει το θήμισμα. Τον κύκλο του χορού τον αποτελούν εφτά μονοστέφανα ζευγάρια —ανδρόγυνα δηλαδή που έχουν έρθει μόνο σε πρώτο γάμο— και ένας επιπλέον χορευτής. Στο χορό μπαίνει και το νιόπαντρο ζευγάρι με τον κουμπάρο και την κουμπάρο, την παρανύφ’σα, ον υπάρχει. Στη μέση του χορού βρίσκονται τα όργανα, συνήθως ο λυράρης, παίζοντας και τραγουδώντας, και ο παπάς με το θυμιατό του, θυμιάζοντας τους νεόνυμφους και τους χορευτές. Η Παρουσία του παπά σιγά σιγά εγκαταλείφθηκε εδώ στην Ελλάδα, όπου σε πάρα πολλά ποντιακά χωριά διατηρείται ακόμη αυτό το έθιμο...

"ΚΟΠΑΝΙΣΜΑΤΑ"

Έθιμο του γάμου, ιδίως στην περιοχή της Κερασούντας. Σύμφωνα με το έθιμο αυτό, λίγες μέρες πριν από το γάμο, στο σπίτι του γαμπρού οι συγγενείς κοπάνιζαν το στάρι που θα ήταν απαραίτητο για το γάμο. Πρόκειται για πολύ παλιό έθιμο, που έπαψε να ισχύει πολλές δεκαετίες πριν από τον ξεριζωμό. Διατηρήθηκε όμως στο Καράπερτσιν και σε άλλα χωριά της Αμισού, στα οποία όμως τα κοπανίσματα συνοδεύονταν και από τους ήχους μουσικών οργάνων.

"ΚΟΣΑΡΑ" - ΠΟΝΤΟΣ

kosaraΗ κοσάρα του κουμπάρου. Ένα διασκεδαστικό ποντιακό γαμήλιο έθιμο που τηρείται μέχρι σήμερα σε γάμους και βαπτίσεις.

Κοσάρα είναι η κότα στην ποντιακή διάλεκτο. Το έθιμο στον Πόντο ήθελε μια βραστή κότα ολόκληρη με τα πόδια και το κεφάλι, της οποίας έβαφαν το ράμφος και τα νύχια της κόκκινα της και την έντυναν με μια παραδοσιακή Ποντιακή στολή. Από επάνω την στόλιζαν με τούλι και φυσικά της φορούσαν πέπλο και λουλούδια στο κεφάλι...

"ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ"

1. Η συνάντηση, η γνωριμία, ο προξενητής, το λογοδόστεμα,η μνηστεία, η απαγωγή, το προικοσύμφωνο και ο γάμος

Συνήθως οι νέοι και οι νέες της Κρήτης παντρεύονται με αγάπη και αν δεν το εγκρίνει ο πεθερός και η πεθερά, το ζευγάρι «κλέβεται», δηλαδή ο γαμπρός παίρνει τη νύφη και φεύγουν σε άγνωστο μέρος ή πιο απλά ο γαμπρός κάνει ό,τι έκανε και ο συμπατριώτης του (ο Κρηταγενής) θεός Δίας, που απήγε, «ταύρος χειροήθης γενόμενος», την Ευρώπη από τη Φοινίκη και την έφερε στην Κρήτη όπου τρισευτυχισμένοι έκαναν μετά δυο παιδιά, το Μίνωα και το Ραδάμανθυ (κατά τον Ηρόδοτο και το Σαρπηδόνα)...

"ΝΥΦΕΙΟΝ" - ΠΟΝΤΟΣ

Η νυφική παστάδα, το δωμάτιο, όπου έμπαινε η νύφη μετά τη στέψη και την υποδοχή της στο σπίτι του γαμπρού.
Ο χώρος του νυφείου διαμορφωνόταν ως εξής: Μπροστά από μια γωνιά του δωματίου κρεμούσαν ένα ύφασμα σαν κουρτίνα. Έτσι δημιουργούσαν στη γωνιά εκείνη έναν ιδιαίτερο χώρο, το «νυφείον». Χωρούσαν εκεί μόλις τρία τέσσερα άτομα...

"Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ"

pontiakos gamos    Στους Έλληνες του Πόντου πιο διαδεδομένος ήταν ο όρος « χαρά », που υπογράμμιζε
   το χαρμόσυνο     τούτο  γεγονός των ανθρώπων. Οι Πόντιοι πάντρευαν τα παιδιά
  τους πολύ νωρίς, συνήθως,20-23χρόνων τα αγόρια και σε μικρότερη ηλικία τα
  κορίτσια.
  Αν το κορίτσι περνούσε το εικοστό έτος...

"Ο ΓΑΜΟΣ" - ΙΜΒΡΟΣ

ΓΑΜΗΛΙΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ

Α. Σ. Μπακαΐμη

ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΠΡΟΛΟΓΟ
Η Ίμβρος γνώρισε στη μακραίωνη ιστορία της πολλές δοκιμασίες, πού στα τελευταία χρόνια ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο.
Στα 1923 με η Συνθήκη τής Λωζάνης παραχωρήθηκε, όπως είναι γνωστό, στην Τουρκία, μολονότι από τα πανάρχαια χρόνια ελληνική κι’ από Έλληνες κατοικούμενη πέρσι για πέρα.

"Ο ΓΑΜΟΣ" - ΠΡΩΤΗ ΣΕΡΡΩΝ

Στη ζωή δύο νέων ανθρώπων, ο γάμος είναι μια κορυφαία στιγμή και στο κοινωνικό σύνολο σφραγίζει την πορεία τους προς το μέλλον. Είναι μια ευτυχισμένη στιγμή και για τους ίδιους, που ενώνουν τη μοίρα τους και για τους γονείς και γι΄ αυτό χαρούμενα και γραφικά είναι τα έθιμα, που δικαιώνουν απόλυτα τη λέξη "χαρά"...

"ΟΨΙΚ(ΙΝ)" - ΠΟΝΤΟΣ

Η συνοδεία που παίρνει τη νύφη από το σπίτι των γονιών της και την οδηγεί στην εκκλησία. Λέγεται ακόμη και ψίκι. Η λέξη αναφέρεται και στο γνωστό δημώδες άσμα:

Το πέραν κα κατήβαιναν
τοι’ Κωνσταντή τα ψίκα•
είχεν σεράντα φλάμπουρα,
πενήντα παιγνιτόρα.
—Σταθή-, σταθήτεν, φλάμπουρα,
για σώστεν, παιγνιτόρα...

"ΠΑΙΔΟΣΤΡΌΦΑ" - ΠΟΝΤΟΣ

Το γλέντι που γινόταν στο σπίτι του κουμπάρου τη δεύτερη μέρα του γάμου, στο οποίο έπαιρναν μέρος οι γονείς και οι φίλοι των νιόπαντρων. Γενικά προσκαλεσμένοι σ’ αυτό ήταν όλοι όσοι είχαν πάρει μέρος στο θήμιγμαν. Στην Άγουρσα τα παιδοστρόφα γίνονταν το επόμενο Σάββατο από το γάμο, ενώ στη Λιβερά τη Δευτέρα το βράδυ, μετά το γάμο.

"ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΓΑΜΟΣ" - ΚΟΡΙΝΘΙΑ

Τη Δευτέρα, οι φίλες της νύφης και οι κοπέλες από την γειτονιά πλένουν τα προικιά τραγουδώντας και χορεύοντας. Η μητέρα της νύφης ετοιμάζει ζεστές τηγανίτες και κερνάει σπιτικό λικέρ. Στο σπίτι του γαμπρού ένας νέος, φίλος ή συγγενής του γαμπρού, που έχει και τους δύο γονείς του, είναι υπεύθυνος για την προετοιμασία του γαμπρού. Αυτός ονομάζεται μπραζέρης, που σημαίνει στενός φίλος, παράγαμπρος. Αντίστοιχο ρόλο είχε και μια κοπέλα, φίλη της νύφης, η μπραζέρα. Την Τρίτη...

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΓΑΜΟΣ - ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

Την ημέρα του αρραβώνα οριζόταν η ημερομηνία του γάμου και από την ώρα εκείνη και μετά άρχιζε η προετοιμασία του γάμου. Ετοίμαζαν και καθάριζαν τα σπίτια, κλείνονταν οι συμφωνίες για τα σφαχτά, ετοιμαζόταν η προίκα και οριζόταν τα άτομα που θα βοηθούσαν στον γάμο.

Την Παρασκευή παραμονές του γάμου οι φίλες της νύφης απλώνουν την προίκα της, την οποία περνούσαν και έβλεπαν όλες οι κοπέλες του χωριού, παντρεμένες και ανύπαντρες. Η προίκα παρέμενε "απλωμένη" έως την Κυριακή του γάμου...

"ΠΗΛΕΙΟΡΕΙΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ"

Ο «Πηλιορείτικος Γάμος» σχετίζεται με την αναβίωση των εθίμων του Γάμου. Ενός εθίμου που η διάρκεια ζωής του ξεπερνά τα 300 χρόνια και οι ρίζες του χάνονται στο βάθος του αιώνα. Από το 1975 έως σήμερα πραγματοποιείται η συγκεκριμένη εκδήλωση και θεωρείται το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός όχι μόνο για το Δήμο μας αλλά και για τα εθιμικά πολιτιστικά γεγονότα της χώρας και της Ευρώπης, όπου της εξασφαλίζει συνεχή παρουσία...

"ΠΡΩΤΟΨΩΜΟ" - ΕΠΑΝΟΜΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

protopsomo epanomiΤην παραμονή του γάμου, στόλιζαν το πρωτόψωμο με φύλλα ελιάς που έριχνε ο καθένας πάνω, και με μια κόκκινη κλωστή έδεναν την βέρα της νύφης. (Το ίδιο γινόταν και στο σπίτι του γαμπρού). Καθώς στολίζανε το πρωτόψωμο τραγουδούσαν τρεις φορές το τραγούδι "Αϊ πρωτόψωμου και τιμημένου...".
Μετά κάνανε έναν κύκλο

"ΣΤΡΑΤΟΔΕΣΙΜΟΝ" - ΠΟΝΤΟΣ

Έθιμο κατά το οποίο κλείνεται ο δρόμος απ’ όπου θα περνούσε ο γαμπρός με σχοινί τεντωμένο ή με ένα λεπτό δοκάρι. Οι δράστες ήταν φίλοι του γαμπρού ή παιδιά. Ελευθέρωναν το πέρασμά του, μόνο όταν ο γαμπρός τούς έδινε φιλοδώρημα.

"ΤΑ ΕΦΤΑ" - ΠΟΝΤΟΣ

Λεγόταν επίσης και λαλέματα ή συμπεθέρια. Ήταν η επίσκεψη που έκανε ο γαμπρός στα πεθερικά του εφτά (σπάνια δεκαπέντε) μέρες από την Κυριακή του γάμου. Η επίσκεψη αυτή λεγόταν επίσης και αντίχαρα. Μαζί με τους νιόπαντρους πήγαιναν στα πατρικό σπίτι της νύφης και άλλοι συγγενείς του γαμπρού, γύρω στα 8-15 άτομα, στα οποία παρέθεταν τραπέζι.
Η επιστροφή αυτή της νύφης στο πατρικό της σπίτι εκφραζόταν με τη φράση «η νύφε εκλώστεν σ’ εφτά» (στις 7 μέρες γύρισε). Το γαμήλιο τούτο έθιμο συμβόλιζε και τόνιζε την ανάγκη για διατήρηση των στενών συγγενικών δεσμών ανάμεσα στις οικογένειες που συμπεθέριαζαν.

"ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΤΟ ΦΑΪΝ" - ΠΟΝΤΟΣ

Έδεσμα με υλικά κρέας, ρεβίθια, κρεμμύδι, σκόρδο, πιπέρι μαύρο, σάλτσα, λάδι. Το κρέας βράζει για λίγο και μετά προστίθενται και τα ρεβίθια. Στη συνέχεια προστίθεται το κρεμμύδι, το σκόρδα, το πιπέρι, η σάλτσα και το λάδι και βράζουν όλα μαζί. Το παρασκεύασμα αυτό είναι ιδιαίτερα μεγάλης βιολογικής αξίας καθόσον συνδυάζει τις ζωικές πρωτεΐνες του κρέατος με τις φυτικές των οσπρίων, γεγονός που καθιστά το φαγητό αυτό δύσπεπτο.
Στον Πόντο τα ρεβίθια με το κρέας συνοδεύονται με πιλάφι από ρύζι είτε χωριστά είτε αναμιγμένα. Έτσι, αραιώνεται η μεγάλη ποσότητα των πρωτεϊνών και το έδεσμα γίνεται πλέον περισσότερο εύπεπτο. Μάλιστα, ρεβίθια με κρέας σε συνδυασμό με πιλάφι από ρύζι προσφερόταν σε όλους τους καλεσμένους στους γάμους (γαμοφόρους) όταν οι ανάγκες για σωματική στήριξη ήταν αυξημένες. Για το λόγω αυτό ήταν γνωστό και ως «του γάμου το φαΐν».

"ΤΡΙΚΟΡΦΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ"

Ο γάμος κανονιζόταν να γίνεται πάντα Κυριακή. Οι δυο συμπέθεροι κανόνιζαν την ημερομηνία, τα όργανα, το πρόγραμμα και όλες τις λεπτομέρειες, προίκα, δώρα σε ρούχα κλπ.

Την Πέμπτη...

ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ

Οι Σαρακατσάνοι ονομάζουν τον γάμο χαρά, καθώς αποτελούσε το σημαντικότερο γεγονός στη ζωή τους, τη μεγαλύτερη χαρά. Στους ανύπανδρους ευχότανε : «Κι σ' τ'ς χαρές σας οι ανύπανδροι».
Η παντρειά στους Σαρακατσάνους γινόταν, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του ΄50, με προξενιό, ήταν δηλαδή υπόθεση της οικογένειας και όχι της κοπέλας.

Ωστόσο, υπήρχαν και περιπτώσεις που δυο νέοι αγαπιούνταν και δεν συνηγορούσαν οι γονείς τους. Τότε γινόταν κλέψιμο ή απαγωγή της κοπέλας...